Back

ⓘ Shëndeti - Shëndeti, mendor, Shëndeti, Shqiptarja.com, riprodhues, publik, Sëmundja, i nënës dhe fëmijës në Kosovë, Dita Botërore e Shëndetit, Fonologjia ..




                                               

Shëndeti

Kuptimi i shendetit ka evoluar me kalimin e kohes. Ne perputhje me perspektiven biomjekesore, perkufizimet e hershme te shendetit u perqendruan ne temen e aftesise se trupit per te funksionuar; shendeti shihej si nje gjendje e funksionit normal qe mund te prishej here pas here nga semundjet. Nje shembull i nje perkufizimi te tille te shendetit eshte: "nje gjendje e karakterizuar nga integriteti anatomik, fiziologjik dhe psikologjik; aftesi per te kryer role familjare, pune dhe shoqeri te vleresuara personalisht; aftesi per tu marre me stresin fizik, biologjik, psikologjik dhe shoqeror ". P ...

                                               

Shëndeti mendor

Shendeti mendor ose Higjiena mendore eshte niveli i mireqenies psikologjike ose mungesa e semundjes mendore. Me konkretisht eshte gjendja e dikujt qe "funksionon ne nje nivel te kenaqshem te rregullimit emocional dhe te sjelljes". Nga kendveshtrimi i psikologjise pozitive ose te holizmit, shendeti mendor mund te perfshije aftesine e nje individi per te shijuar jeten dhe per te krijuar nje ekuiliber midis aktiviteteve te jetes dhe perpjekjeve per te rritur aftesine psikologjike. Sipas Organizates Boterore te Shendetit, shendeti mendor perfshin "mireqenien subjektive, vete-efikasitetin e per ...

                                               

Shëndeti (Shqiptarja.com)

                                               

Shëndeti riprodhues

Shendeti riprodhues eshte nje gjendje e mireqenies se plote fizike mendore dhe sociale dhe jo vetem mungesa e semundjes apo te qenit i pamundur ne çeshtje qe lidhen me sistemin riprodhues, funksionet dhe procesin e tij. Shendeti riprodhues trajton proceset, funksionet dhe sistemin e riprodhimit ne te gjitha stadet e jetes. Ai nenkupton qe njerezit jane te afte te kene nje jete te pergjegjshme, te kenaqshme dhe te sigurt seksuale dhe se ata kane aftesine per te riprodhuar dhe lirine per te vendosur se kur dhe se sa shpesh ata e bejne nje gje te tille.

                                               

Shëndeti publik

Shendeti publik eshte perkufizuar si "shkenca dhe arti i parandalimit te semundjes", zgjatja dhe permiresimi i cilesise se jetes permes perpjekjeve te organizuara dhe zgjedhjeve te informuara te shoqerise, organizatave, publike dhe private, komuniteteve dhe individeve". Analizimi i percaktuesve te shendetit te nje popullate dhe kercenimet me te cilat perballet eshte baza per shendetin publik. Publiku mund te jete aq i vogel sa nje grusht njerezish ose aq i madh sa nje fshat ose nje qytet i tere; ne rastin e nje pandemie mund te perfshije disa kontinente. Koncepti i shendetit merr parasysh ...

                                               

Sëmundja

Semundja eshte çrregullim i funksioneve trupore, kongenitive, sociale ose shpirterore, i cili e pengon subjektiv kondicionin dhe mireqenien dhe ndikon negativ ne qenie te gjalle. Semundja mund te shikohet si gjendje me procese te çrregulluara biologjike, te cilat dergojne te çrregullimet e funksionit dhe te ndertimit te organizmit.

                                               

Shëndeti i nënës dhe fëmijës në Kosovë

Shendeti eshte nje gjendje fizike, mendore dhe sociale e cila vjen nga fjala e vjeter ne anglisht qe do te nenkuptoje "teresi" kur te gjitha organet me rendesi jetesore punojne mire, pra gjendje ku ne organizem semundjet dhe dobesite mungojne. Disa nga faktoret per te pasur nje shendet te mire perfshijne gjenetiken, mjedisin, marredheniet dhe edukimin. Shendetesia ekziston per te ndihmuar njerezit qe ta ruajne kete gjendje te shendetit, duke ulur nivelin e stresit dhe normalizimin e mireqenies mendore dhe fizike.

                                               

Dita Botërore e Shëndetit

Dita Boterore e Shendetit eshte nje dite globale e ndergjegjesimit shendetesor qe festohet per çdo vit me 7 prill, nen sponsorizimin e Organizates Boterore te Shendetit, si dhe te organizatave te tjera te nderlidhura. Ne vitin 1948, OBSH organizoi Asamblene e Pare Boterore te Shendetit. Asambleja vendosi te caktoje 7 prillin si Diten Boterore te Shendetit. Dita Boterore e Shendetit mbahet per te shenuar themelimin e OBSH-se, dhe shihet si nje mundesi nga organizata te ndryshme per te terhequr vemendjen ne mbare boten per nje subjekt me rendesi te madhe per shendetin global çdo vit. OBSH-ja ...

                                               

Shëndeti mendor i foshnjave

Shendeti mendor i foshnjave eshte studimi i shendetit mendor dhe ju aplikohet foshnjave, vogelusheve dhe familjeve te tyre. Kjo fushe heton zhvillimin social dhe emocional optimal te foshnjave dhe familjeve te tyre ne tre vitet e para te jetes. Zhvillimi kognitiv apo zhvillimi njohes dhe zhvillimi i aftesive motorike mund te konsiderohen gjithashtu pjese e shendetit mendor te foshnjes. Megjithese interesi per jeten mendore te foshnjave ne kontekstin e marredhenieve te tyre te hershme mund te gjurmohet ne punen e Anna Freud, John Bowlby dhe Donald Winnicott ne Britanine e Madhe, shendeti me ...

                                               

Fonologjia

Fonologjia eshte nje dege e gjuhesise qe ka te beje me organizimin sistematik te tingujve ne gjuhe. Ai tradicionalisht eshte perqendruar kryesisht ne studimin e sistemeve te fonemave ne gjuhe te veçanta, por gjithashtu mund te mbuloje çdo analize gjuhesore ose ne nje nivel nen fjalen ose ne te gjitha nivelet e gjuhes ku shendeti konsiderohet i strukturuar per percjelljen e kuptimit gjuhesor. Fonologjia gjithashtu perfshin studimin e gjuheve ekuivalente jo-orale si ASL ose gjuhe te tjera te shenjave.

                                               

Shëndeti i nënave gjatë shatëzanisë, lindjes dhe pas saj

Shendeti i nenes eshte shendeti i grave gjate shtatezanise, lindjes se femijeve dhe periudhes pas lindjes. Perfshine dimensionet e kujdesit shendetesor te planifikimit familjar, paragjykimit, kujdesit para lindjes dhe pas lindjes, ne menyre qe te sigurojne nje pervoje pozitive dhe plotesuese ne shumicen e rasteve, dhe te zvogelojne semundshmerine dhe vdekshmerine e nenes ne raste te tjera. OBSH-ja ka treguar se edhe pse amesia eshte konsideruar si nje pervoje natyrale permbushese, e cila eshte emocionuese per nenen, nje perqindje e larte e grave kalojne ne shume sfida, ku vuajne nga proble ...

                                               

Topliçani (Lipjan)

Topliçani ka nje pozite mjaft te mire gjeografike, shtrihet ne pjesen jugore te Lipjanit. Nje perparsi te ky fshat eshte edhe kalimi i lumit Sitnica, qe e ndane ate me fshatrat fqinje Gllogocin, Kojsken dhe Rubocin, nga pjesa lindore. Nga pjesa perendimore kufizohet me Gracken e Vogel. Per nga relievi eshte vend kryesisht fushor, me toke pjellore, fatkeqesisht per shkak te shtratit jostabil te lumit, gjate stines se dimrit ku lumi ka prurje te madhe, shkakton vershime te livadheve, ku keto vershime e bejne token e papershtatshme per mbjelljen e kulturave bujqesore. Ne vitin 2011 eshte pais ...

                                               

Alzheimeri

Alzheimer, eshte forma me e zakonshme e dementias. Kjo semundje e pakurueshme dhe degjenerative u pershkrua per here te pare nga psikiatri dhe neuropatologu gjerman Alois Alzheimer me 1906 dhe kesisoj semundja u emertua sipas tij. Zakonisht diagnostikohet te personat mbi moshen 65 vjeç, ndonese shenjat e para te tij mund te shfaqen shume perpara. Me 2006, kishte 26.6 milione persona te prekur ne tere boten. Parashikohet qe ne 2050-n 1 ne 85 veta te jene te prekur nga kjo semundje. Ndonese secili rast i Alzheimerit eshte unik per secilin individ, ka shume simptoma te perbashketa. Simptomat ...

                                               

Djersitja

Djersa eshte nje proces trupor qe pershpejton ftohjen e trupit dhe nxjerrjen e lendeveve qe nuk i duhen atij. Intensiteti i djersitjes varet nga intensiteti i emocioneve, aktiviteti fizik, por edhe nga nxehtesia, se ciles i ekspozohet trupi. Trupi vazhdimisht liron djerse, edhe atehere kur nuk jemi te vetedijshem per kete. Kur stimulohen gjendrat e djerses, qelizat sekretojne lengun i cili perbehet nga uji dhe ka perqendrim te madh te natriumit dhe kloridit, dhe koncentrim te ulet te kaliumit. Sasia maksimale e djerses qe mund ta prodhoje organizmi njerezor eshte nje liter per nje ore. Dje ...

                                               

Intoleranca ushqimore

Intoleranca ushqimore eshte nje reagim kronik i organizmit ndaj ushqimeve qe konsumohen me shpesh. Permes testit per intolerancen ushqimore mund te kuptoni nese keni intolerance ushqimore. Quhet Test citotoksik dhe eshte metoda me e besueshme diagnostikuese e intolerances ushqimore. Me kete test ne mund te kontrollojme te gjitha ushqimet themelore te dietes sone te perditshme si: dritherat, mishin, peshkun, produktet e qumeshtit, vezet, vajrat, frutat, perimet, ushqimet pikante, pijet, etj. Testi citotoksik eshte nje prove laboratorike qe kryhet nga laboratore te specializuar posaçerisht p ...

                                               

Llixha

Llixha/ilixha eshte nje vend i pasur me burime te ujerave minerale dhe te cilat perdoren per qelime medicinale. Llojet me te njohura jane, stacionet termale, vend pushimet termale dhe llixhat ditore. Vende te tilla zakonisht ofrojne sherbime dhe trajtime te ndryshme shendetesore, te cilat jane te njohura edhe si balnoterapia. Besimi ne fuqite kuruese te ujerave minerale shkon prapa gjer ne kohet prehistorike. Praktikat e tilla kane qene te njohura ne mbare boten, por veçanerisht kane qene te perhapura ne Evrope dhe Japoni. Ne llojin e trete te spave bejne pjese llixhat ditore qe jane gjith ...

                                               

Silikoza

Shume semundje te tjera mund te shkaktohen nga thithja e lendeve helmuese te industrise.Le te kujtojme silikozen, qe shkaktohet nga pluhuri i silikonit.

                                               

Shëndetësia në Shqipëri

Shqiperia ka nje sistem universal te kujdesit shendetesor. Jetegjatesia llogaritet ne 78.30 vjet, duke u renditur e 61-ta ne bote dhe duke tejkaluar nje numer vendesh te Bashkimit Evropian, si Hungaria, Polonia, Kroacia, Sllovakia etj. Permiresimi i pergjithshem i kushteve shendetesore ne vend pasqyrohet ne shkallen me te ulet te vdekshmerise, deri ne rreth 6.49 vdekje per 1.000 ne vitin 2000, krahasuar me 17.8 per 1.000 ne vitin 1938. Ne vitin 2000, jetegjatesia mesatare u vleresua ne 74 vjet, krahasuar me 38 vjet ne fund te Luftes se Dyte Boterore. Vdekshmeria foshnjore e Shqiperise, e v ...

                                               

Shtëpia e Shëndetit (Ulqin)

Fillimet e sherbimit te organizuar shendersor ne Ulqin, fillojne kah fundi i Luftes se Dyte Boterore. Per mbrojtjen e shendetit te popullsise, ne ate kohe banoret jane udhezuar per qendrat shendetsore ne Tivar, Cetine, Dubrovnik dhe Shkoder. Mjeku i pare modern ne Ulqin ka qene nje rus, por ne ate kohe kane qene prezent disa mjeke popullore. Ambulanta e pare ka qene e vendosur ne lagjen Rana, nga fillimi i vitit 1920. Ne vitin 1923 u organizua Ambulanta anti-malarie e cila prej vitit 1929 do te zhvendoset ne nje objekt te ri, i cili u quajt Stacion shendetsor, dhe ishte prane ish-hoteleve ...