Back

ⓘ Medhhebi Hanefi. Hanife, Nu’man ibn Thabit ibn Zuta el-Kufi njihet si themeluesi i Medhhebit Hanefij. Prejardhjen e ka nga Persia eshte themeluasi i medhhebit H ..




Medhhebi Hanefi
                                     

ⓘ Medhhebi Hanefi

Hanife, Nu’man ibn Thabit ibn Zuta el-Kufi njihet si themeluesi i Medhhebit Hanefij. Prejardhjen e ka nga Persia eshte themeluasi i medhhebit Hanefij. Eshte lindur ne vitin 80, kurse ka vdekur ne vitin 150 hixhrij. Ka jetuar ne fund te dinastise Emevite dhe ne fillim te asaj Abasite. Thame se i takon gjenerates se tabiineve, sepse i ka takuar disa as’habe. Dihet me siguri se e ka takuar Enes ibn Malikun dhe prej tij e transmeton hadithin e Pejgamberit a.s. qe ka thene:" Kerkimi i diturise eshte obliim per çdo mysliman”.

Ai eshte imam i shkolles racionaliste ne Irak. Juristi islam me i njohur i kohes se vet. Imam Shafiu duke u impresionuar me njohjen e tij te fikhut, ka thene:" Njerezit jane te varfer ne fikh ne krahasim me Ebu Hanifen”. Ka qene tregtar i tekstilit ne Kufe. Ka mesuar hadith dhe fikh nga dijetaret me te njohur te kohes se tij, kurse i ka kaluar 18 vjet si nxenes special te dijetari Hammad ibn Sulejman, kurse Hammadi e ka pasur mesues Ibrahim Nehiin. Ka qene i rrepte ne pranimin e hadithit. Ka pasur kriteriume te ashpra, sepse ekzistonte numer i madh genjeshtaresh, te cilet trillonin hadithe dhe ia pershkruanin te Derguarit Muhammedit a.s. Shume e ka shfrytezuar Kijasin dhe Istihsanin. Themelet mbi te cilat e ka ndertuar medhhebin e tij jane

                                     

1. Nxenesit e Ebu Hanifes

Ebu Hanifeja r.a. pati shume nxenes, perkatesisht 40 nxenes ose keshill, me te cilet studionte çeshtje te veshtira, derisa arrinin ne vendime perkatese. Sa here qe ndonje qeshtje i vinte Imam Ebu Hanifes, ky e diskutonte ate ne xhamine e tij ku jepte mesim. Vendimi rreth nje çeshtje nxirrej vetem pasi te gjithe keta binin dakord ndermjet veti.

Prej nxenesve te tij kane qene tre me kryesore e ata jane:

1.JAKUB BIN IBRAHIM BIN HABIB EL-ENSARIJU - me pseudonimin EBU JUSUF.

Lindi ne vitin 113h./731m. ne Kuffe. Rrjedh nga nje familje e varfer me origjin arabe. Ne fillim eshte marre me transmetimin e haditheve, pastaj mesoi fikhun tek Ibn Ebi Lejla nente vite.U transferua per te mesuar fikh tek Ebu Hanifeja r.a. dhe i vazhdoi mesimet tek ai edhe nente vite tjera. Ndērroi jetē mē 182 A.H. Pasi Ebu Hanifeja r.a. nuk la ndonje vepēr tē shkruar pos disa broshurave tē vogla tē cilat i pērkasin ēeshillimeve dhe apologjetikēs, nxēnēsit e tij shkruan shumē vepra qē pērmbajne mendime tē Ebu Hanifes r.a. Ebu Jusufi r.la kēto vepra:

a) KITABUL ATHAR - qē pērmban transmetime, senedi i tē cilave lidhet me Pejgamberin s.a.w.s., sahabet ose me tabi`inet. Kjo vepēr gjithashtu pērmban edhe disa fetva tē tabi`ineve.

b) KUNDERSHTIMI I EBU LEJLAS - pērmban temat kryesore me tē cilat patēn kundershtime Ebu Hanifeja r.a. me Ebu Lejlen. Nē çdo kundērshtim qē kishin mes veti Ebu Hanifeja r.a. ngadhēnjente.

c) KTIABUL HARAXHI - ēshtē vepēr e cila pērmban rregullat e sakta tē arkēs sē shtetit islam.

2.MUHAMMED BIN HASAN ESH-SHEJBANIU.

Lindi ne vitin 132 h./748m. nē Vasit. Njē kohē jetoi nē Kuffe, u mor me kērkimin e haditheve, pastaj dēgjoi mēsimet nga Maliku, Evza`iju, Thevriju etj. Fikhun filloi ta mēsojē nga Ebu Hanifeja r.a., por nuk zgjati shumē dhe Ebu Hanifeja r.a. vdiq, pastaj mēsimet i vazhdoi tek Ebu Jusufi r.a. dhe kēshtu ia arriti qēllimit pēr tē studiuar. Ky konsiderohet edhe si ruajtēs i fikhut tē Irakuit. Imam Muhammedi r.a. la pas veti shumē vepra mē vlerē siç jane: EL XHAMI`UL KEBIR, EL-XHAMIU SAGIR, ES-SIJERUL KEBIR, ESIJERU SAGIR, KITABU ZIJADAT etj.

3.ZUFER BIN HUDHEJLI.

Lindi nē vitin 110h./728m. Ishte me prejardhje arabe nga Temimi. Babai i tij ka qenē guvernator nē Basra, kurse nēna e tij ishte persiane. Ishte i njohur si orator dhe meditor. Edhe pse nuk la ndonje vepēr tē shkruar pas veti, mendimet e tij i gjejmē nē literaturēn hanefite, ai medh`hebin hanefij e pērhapi me oratori. Zuferi r.a. ishte nxēnēsi mē i vjetēr i Ebu Hanifes r.a. dhe vdiç tetē vjetē pas Ebu Hanifes r.a. Jeta e shkurtēr pas vdekjes sē Ebu Hanifes r.a. ndoshta ēshtē si shkak qē nuk la pas veti ndonjē vepēr tē shkruar.

Nxēnēsit tjerē tē Ebu Hanifes r.a. tē renditur sipas datēs sē vdekjes sē tyre jane keta:

1. Imam Zufar ra Nderroi jete 158 A.H.

2. Imam Malik bin Mughawwal ra Nderroi jete 159 A.H.

3. Imam Davud Tai ra Nderroi jete 160 A.H.

4. Imam Mendil ibn Ali ra Nderroi jete 168 A.H.

5. Imam Nedher ibn Abdulkerim ra Nderroi jete 169 A.H.

6. Imam Amr ibn Mejmun raNderroi jete 171 A.H.

7. Imam Hiban ibn Ali ra Nderroi jete 173 A.H.

8. Imam Ebu Ismeh ra Nderroi jete 173 A.H.

9. Imam Zuhejr ibn Muaviju ra Nderroi jete 173 A.H.

10. Imam Kasim ibn Men ra Nderroi jete 175 A.H.

11. Imam Hamad ibn Imam Ebu Hanifa ra Nderroi jete 176 A.H.

12. Imam Haxhaxh ibn Bistaam ra Nderroi jete 177 A.H.

13. Imam Sherik ibn Abdullah ra Nderroi jete 178 A.H.

14. Imam Afijeh ibn Jezid ra Nderroi jete 180 A.H.

15. Imam Abdullah ibn Mubarak ra Nderroi jete 181 A.H.

16. Imam Ebu Jusuf ra Nderroi jete 182 A.H.

17. Imam Muhamad ibn Nuh ra Nderroi jete 182 A.H.

18. Imam Hushejm ibn Beshir Sulami ra Nderroi jete 183 A.H.

19. Imam Ebu Seid Jahja ibn Zekerijah ra Nderroi jete 184 A.H.

20. Imam Fadhl ibn Ajaadh ra Nderroi jete 187 A.H.

21. Imam Asad ibn Amr ra Nderroi jete 188 A.H.

22. Imam Muhamed ibn Hasan esh-Shejbani ra Nderroi jete 189 A.H.

23. Imam Ali ibn Misar ra Nderroi jete 189 A.H.

24. Imam Jusuf ibn Halid ra Nderroi jete 189 A.H.

25. Imam Abdullah ibn Idriz ra Nderroi jete 192 A.H.

26. Imam Fadhl ibn Musa ra Nderroi jete 192 A.H.

27. Imam Ali ibn Tibjan ra Nderroi jete 192 A.H.

28. Imam Hafs ibn Ghijath ra Nderroi jete 194 A.H.

29. Imam Vaki ibn Xherreh ra Nderroi jete 197 A.H.

30. Imam Hisham ibn Jusuf ra Nderroi jete 197 A.H.

31. Imam Jahja ibn Seid al Katani ra Nderroi jete 198 A.H.

32. Imam Shuajb ibn Ishak ra Nderroi jete 198 A.H.

33. Imam Ebu Muti Belhi ra Nderroi jete 199 A.H.

34. Imam Ebu Hafs ibn Abdurrahman ra Nderroi jete 199 A.H.

35. Imam Halid ibn Sulejman ra Nderroi jete 199 A.H.

36. Imam Abdul Hamid ra Nderroi jete 203 A.H.

37. Imam Hasan ibn Zijad ra Nderroi jete 204 A.H.

38. Imam Ebu Asim Nebil ra Nderroi jete 212 A.H.

39. Imam Maki ibn Ibrahim ra Nderroi jete 215 A.H.

40. Imam Hamad ibn Delil ra Nderroi jete 215 A.H.

Gjithashtu nxenesit e tij ishin njekohesisht edhe koleget e tij.

Ne lidhje me kete keshill, Imam Vekiu ra, mesuesi i Imam Shafiut ra thote, "Si ka mundesi qe te thuhet te kete mbetur gabime ne veprat e Imam Ebu Hanifes ra kur ai me veti kishte ekspert te Hadithit, ekspert te Gjuhes Arabe etj. Nje person i cili ke kesi njerez ne shoqerim nuk mund te jete gabim, sepse gjithmone do te ishte dikush i cili do ta permirsonte ate pasi te gaboj"

Users also searched:

...