Back

ⓘ Blegtoria eshte dege e bujqesise, e cila merret me rritjen e kafsheve shtepiake, me qellim te perfitimit te mirave materiale per te ushqyerit e njerezve, lendev ..




                                               

Pobrati

                                               

Njësia administrative Karbunarë

Ekonomia e kesaj zone varet nga pasurite natyrore, tokesore dhe nentokesore. Dy sektoret baze te ekonomise jane bujqesia dhe blegtoria, qe favorizohen nga klima mesdhetare. Kjo krijon mundesi per kultivimin e kulturave te ndryshme bujqesore dhe te gjitha llojeve te druftrutoreve dhe vreshtave. Toka bujqesore e zones se Karbunares eshte gjithashtu mjaft prodhuese per dritherat e bukes dhe vitet e fundit po rriten siperfaqet e kultivuara me vreshta, peme frutore, ullinj, hurma dhe agrume te ndryshme

                                               

Njësia administrative Baz

Njesia Administrative Baz perbehet nga gjashte fshatra: Baz, Karice, Drita, Rrethe-Baz, Bashkim, Fushe Baz. Kjo njesi administrative ka nje shtrirje gjatesore verindje-jugperendim rreth 16 km,me siperfaqe te pergjithshme 68.8 km² dhe kufizohet nepermjet rrjedhes se lumit Mat dhe nje pjese te liqenit Ulez me njesine administrative Rukaj ne verilindje. Ne veriperendim kufizohet me njesine administrative Ulez nepermjet liqenit te Ulzes, kodrave deri tek Koci i Kalit dhe ngjitet deri ne vargmalin Skenderbej,ku ne pjesen perendimore te ketij vargmali kufizohet me bashkine Kruje. Ne jug dhe jugl ...

                                               

Postribë

Postriba eshte rrethine etnografike qe perfshin fshatrat rreze maleve Maranaj e Cukal, ne te dy anet e lumit Kir, duke shkuar ne Veri deri afer Sheut te Rrjollit. Si qender eshte fshati Drisht me kalane e tij historike. Ne te kaluaren baza ekonomike e postribasve ishte blegtoria. Ata merreshin kryesisht me kopshtari dhe rritjen e duhanit. Pas viteve 1990 rrenimi i pergjithshem dhe zhvendosja e pakontrolluar ka prekur edhe kete zone. Me heret organizimi e marredheniet shoqerore rregulloheshin sipas kanunit tradicional te Malesise. Veshja e burrit ishte nje ure nderlidhese ne mes te veshjes ...

                                               

Raveni

                                               

Bistrova

                                               

Prongji

Prongji eshte fshat ne jug te Shqiperise ne pjesen perendimore te aksit Tepelene-Gjirokaster, shtrihet ne gjeresi gjeografike veri dhe gjatesi lindje. Administrativisht varen nga Kardhiqi nga Zhulati varen edhe Fushe-Bardhe dhe Fushe-Verria. Ky fshat eshte shquar per nje qendrim te shquar patriotik shqiptar.

                                               

Derri

Derri eshte kafshe shtepiake me trup me qafe te trashe, me kembe te shkurtra me turi te zgjatur, qe rritet per ti marre mishin, dhjamin e kreshten. Ka ngjyre roze dhe gezof te shkurter. Derri ha gjithçka: fara, fruta, rrenje, kerpudha, krimba etj. Mishi i tij eshte ndaluar ne disa vende te botes per shkak se ai permban 400 lloje semundjesh dhe 329 prej tyre jane ngjitese.

                                               

Drenovica

Fshati Drenovice ka nje shkolle 9 vjeçare. Pothuajse te gjithe banoret e rritur te fshatit kane kryer arsimin e mesem dhe disa vazhdojne studimet e larta ne universitete te ndryshme te vendit, ose jashte Shqiperise. Ne kete fshat ka nje pallat kulture me kapacitet prej 200 vendesh.

                                               

Njësia administrative Gjerbës

Komuna Gjerbes eshte nje komune qe ndodhet ne Rrethin e Skraparit ne Shqiperi. Kjo komune ka gjithesej ne brendesi te saj 14 fshatra. Dy prej tyre konsiderohen si te shkrire mes njeri - tjetrit siç kemi Floq-Rehove dhe Barç.

                                               

Çifliku (Poshnje)

Çifliku eshte nje fshat me ekonomi te dobet dhe me pak investime. Ne kete fshat fermeret jane te pakte. Kulturat kryesore bujqesore jane dritherat si gruri, misri etj. Gjithashu ne kete fshat ka peme frutore si: dardha, ftonj, fiq, kumbulla dhe disa toka te mbjella me ullinj. Burimi kryesor ekonomik i ketij fshati eshte blegtoria pra rritja e lopeve dhe deleve. Ne fshat mesatarja e lopeve per familje eshte 3 dhe burimi i ushqimit te gjedheve jane parcelat e tokave te mbjella me jonxhe. Shkaqet qe ky fshat eshte i prapambetur jane largimi masiv i popullsise si emigrante ne shtetet fqinje.

                                               

Ekonomia e Sudanit

Sudani eshte shtet agrar. Pjesa me e madhe e popullsise jeton nga bujqesia. Ne Sudan prodhohet mielli, gruri, misri, orizi, te cilat nuk mjaftojne. Sa u perket bimeve komerciale, ne Sudan prodhohet: pambuku, susami, orashidet, hurmat, bananet, agrumet, domatet etj. Blegtoria ne Sudan eshte dege ekonomike me rendesi te veçante, shfrytezohen kullotat e Kardofanit dhe Darfurit. Rriten gjedhet, delet, dhite, devet, gomaret, kuaj e mushka. Sudani ka teprica ekonomike te bagetise per treg. Eksporton ne Arabi e gjetke kafsh, lekura e mish. Blegtoria eshte e zhvilluar, aty ku miza ce-ce nuk arrin ...

Blegtoria
                                     

ⓘ Blegtoria

Blegtoria eshte dege e bujqesise, e cila merret me rritjen e kafsheve shtepiake, me qellim te perfitimit te mirave materiale per te ushqyerit e njerezve, lendeve te para te ndryshme, plehut te stalles etj. Shkenca mbi blegtorine quhet Zooteknika e cila studion prejardhjen dhe evolucionin e kafsheve shtepiake, menyrat e kultivimit, rregullat e shumezimit, te ushqyerit e drejte te tyre, menyrat e vleresimit, zgjedhjen e kafsheve per riprodhim, kujdesin dhe shfrytezimin e tyre, si dhe karakteristikat e racave, llojeve dhe linjave.

                                     

1. Deget e blegtorise

  • Derretaria ose Derreria eshte lemi e blegtorise, e cila merret me mbareshtimin e derrit si kafshe shtepiake, me qellim te perfitimit te mishit, yndyres, lekures dhe qimeve. Si lemi me e zhvilluar eshte ne vendet me bujqesi intensive, ne pergjithesi ne zonat urbane dhe afer zonave industriale ushqimore. Si lemi eshte mjafte mire e zhvilluar ne: Kine, ShBA, Brazil, Rusi etj.
  • Shpendaria - Shpendaria eshte disipline e blegtorise e cila merret me mbareshtimin e shpendeve, me qellim te perfitimit te mishit, vezeve dhe puplave. Shpendet kryesisht kultivohen ne sistemin intensiv, por nuk perjashtohet edhe mundesia e mbareshtimit ne sistemin ekstensiv.
  • Dhentaria - Delja si kafshe shtepiake eshte mjafte e rendesishme, sepse nga ajo merren prodhime mjafte te çmueshme per te ushqyerit e njeriut dhe veshmbathjen e tij. Delet jane kafshe te tipit ripertypes qe materiet ushqyese te marra i shnderrojne ne prodhime mjafte te çmueshme, si qumesht, mish e lesh, si dhe prodhime sekondare mjafte te çmueshme, lekure, gezofe, pleh etj. Delet zakonisht kultivohen ne ambient te hapur kullot, ne perjashtim te racave te specializuara per prodhimtari te qumeshtit. Ne dhentari aplikohet sistemi intensiv dhe ai ekstensiv i mbareshtimit.
  • Gjedhetaria - Gjedhetaria eshte disiplina me e rendesishme e blegtorise. Merret me kultivimin e gjedheve. Gjedhi si kafshe shtepiake jep prodhime mjafte te çmueshme, si: mishin, qumeshtin, lekuren, qimet, plehun etj. Si lemi e blegtorise eshte e zhvilluar ne ato vende qe kane siperfaqe te medha te livadheve dhe kullotave. Gjedhetaria, apo thene me mire, gjedhet mund te ndahen ne tipin qumeshtor, tipin mishatak dhe te kombinuar mish – qumesht. Shtetet me numer me te madh te gjedheve ne bote jane: India, SHBA, Kina, Argjentina etj.
  • Bletaria - merret me rritjen e bleteve me qellim qe prej tyre te perfitohet mjalti, propolisi, qumeshti i bletes, dylli, etj. Me nje fjale bletaria paraqet nje teresi te dijeve dhe mjeshterise per rritjen e bleteve.
  • Mbareshtimi i kuajve - Kjo lemi merret me kultivimin e kalit si kafshe shtepiake. Ndahet ne
  • Mbareshtimin e kuajve per kalerim
  • Mbareshtimin e kuajve per pesha te renda terheqje.
  • Mbareshtimin e kuajve per pesha te lehta
  • Akuakultura eshte kultivimi i organizmave ujore, perfshire peshqit, molusqet, gaforret dhe algat. Rritja perfshin nje forme nderhyrjeje ne procesin e mbareshtimit me qellim te permiresimit te prodhimit, si dhe pasurise se nje personi fizik ose juridik mbi nje plantacion mbareshtues.
  • Mbareshtimi i dhive - Lemi i dhive merret me kultivimin e dhise si kafshe shtepiake dhe shfrytezimin e tyre ne perfitim te qumeshtit dhe mishit si prodhime primare dhe te lekures, qimeve e plehut, si prodhime sekondare. Si lemi eshte mjaft e ngjashme dhe e perafert me dhentarine. Vendet me te pershtatshme per kultivimin e kesaj kafshe jane ato vende qe kane siperfaqe me te madhe te kullotave dhe livadheve dhe burime te shumta te ujit cilesor. Shtetet me numer me te madh te dhive ne bote jane: Australia, Zvicra, Argjentina, Zelanda e Re, India, Spanja etj.
                                     

2. Drejtimet

Blegtoria ndahet ne dy drejtime:

  • ekstensive dhe
  • intensive

Blegtoria ekstensive nuk ka baza ushqyese te nevojshme gjersa blegtoria intensive ka perhapje me te madhe. Ajo ka ushqim te nevojshem dhe kujdesin e mjaftueshem.

                                     

3. Shih edhe

  • Mbareshtimi i kuajve
  • Shkenca bujqesore
  • Akuakultura
  • Peshkataria
  • Gjedhetaria
  • Zooteknika
  • Mbareshtimi i dhive
  • Bujqesia
  • Veterinaria
  • Bletaria
  • Dhentaria
  • Shpendaria
  • Qumeshtaria
                                     

4. Literatura

  • Manger, Louis N. A History of the Life Sciences, M. Dekker, New York, Basel 2002.
  • Juliet Clutton-Brock. Horse power: a history of the horse and donkey in human societies, National history Museum publications, London 1992.
  • George Fleming; Guzzoni, M. Storia cronologica delle epizoozie dal 1409 av. Cristo sino al 1800, in Gazzetta medico-veterinaria, I–II, Milano 1871–72.
  • Hall, S; Juliet Clutton-Brock. Two hundred years of British farm livestock, Natural History Museum Publications, London 1988.
  • Juliet Clutton-Brock. The walking larder. Patterns of domestication, pastoralism and predation, Unwin Hyman, London 1988.
  • Saltini, Antonio. Storia delle scienze agrarie, 4 vols, Bologna 1984–89, ISBN 88-206-2412-5.
  • Janick, Jules; Noller, Carl H.; Rhyker, Charles L. The Cycles of Plant and Animal Nutrition, in Food and Agriculture, Scientific American Books, San Francisco 1976.