Back

ⓘ Nikollë Keta. Nikolla Keta prift katolik i ritit bizantin, poet, poet, shkrimtar dhe historian arberesh nga Siçili, Itali. Ishte klerik atdhetar shqiptar, nje n ..




                                     

ⓘ Nikollë Keta

Nikolla Keta prift katolik i ritit bizantin, poet, poet, shkrimtar dhe historian arberesh nga Siçili, Itali.

Ishte klerik atdhetar shqiptar, nje nder personalitetet e shquara te kultures arbereshe, i cili u mor me studime ne fushen e gjuhes, krijoi nje varg vjershash, ndermjet te cilave spikat nje tingellime autobiografike, e cila eshte quajtur nga kritika si tingellima e pare ne historine e poezise shqipe. Gjithashtu Keta hartoi edhe nje sere fjaloresh, italisht-shqip e anasjelltas, si dhe veprat "Etimologjia e gjuhes shqipe" dhe "Katalog mbi familjet e medha arbereshe".

                                     

1. Jeta

Lindur ne Kundisa me 1741, moshen 11 vjeç ai u pranua ne "Seminarin Shqiptar" te Palermos dhe me 2 maj 1766 ai u shugurua prift ortodoks ne Kolegjin "Shen Athanasi" te Romes.

Pasi sherbeu per disa vite zyren e kapelan ne sakramental famullise e ritit bizantin ne Kundisa, u thirr per te marre postin e zevendes-rektor i "Seminarit Shqiptar" te Palermos. Ai u kthye pas pak vitesh per arsye familjare ne katundin i tij, Kundisa, ku ai iu perkushtua studimeve etnografike, historike dhe teologjike.

Qe nga viti 1777 ai ishte rektor i "Seminarit Shqiptar" te Palermes, i cili u be per ate mireberesi, ndertoi me shpenzimet e tij ne katin e trete te seminarit vendin e vete.

Me kulturen e tij te gjere ka qene nje kontribues i rendesishem per veprimtarine fetare te Seminarit, duke i kushtuar vemendje te veçante ne trajnimin e seminaristeve arbereshe, qe synon restaurimin, sherim dhe pajtueshmerine me tradite te mirefillte liturgjike bizantine. Ai eshte i pari qe ka shkruar Sonet ne Shqip ne vitin 1777. I lindur ne sicili dhe i shkolluar ne shkolle Greke ai ka shkruajtur poezi ne Shqip dhe Greqisht. Disa prej poezive te tij jane perkthyer nga Albanologu i njohur Robert Elsie ne anglisht. Vdiq me 15 dhjetor te vitit 1803 ne Palermo.

                                     

2. Tituj te veprave

"Falem ndderse t’Arbrit, ghiacu’t culluam faremirit" Keta ne Thesar 1777, § 250

Veprat e tij kryesore jane:

  • Etimologjia e gjuhes shqipe
  • Thesar i lajmeve rreth Maqedonasve
  • Krijimi i botes
  • Fjalori Shqip, e cila perfshin rreth 5000 fjale
  • Doktrina e Krishtere
  • Kompozime te ndryshme poetik i nje fetar apo didaktik
                                     

3. Mirenjohje

Eshte njohur ne boten e kultures, shqiptare ne Itali arbereshe si shqiptare ne Shqiperi, si nje poet dhe shkrimtar, per studimet e tij etnografike, historike dhe teologjike. Si nje historian dhe dijetar i dha nje shtyse te rendesishme per kulturen e komunitetit shqiptar ne Itali. Disa nga shkrimet e tij ne gjuhen shqipe, italiane dhe greke, u botuan pjeserisht. Veprat e tij jane nje deshmi e rendesishme e gjuhes shqipe qe flitet ne Kundisa ne shekullin e tetembedhjete. Ne Kundise Pa, vendin e tij, shkolla fillore dhe nje shoqate kulturore jane emeruar poetit.

                                     

4. Lidhje te jashtme

  • Bardhyl Demiraj, Ne gjurme te "Mesharit" te Gjon Buzukut te dhena per nje njohje te mehershme te tij, Hora e Arbereshevet/Piana degli Albanesi 2007
  • Classic Poetry Series - Nicola Chetta 2 poems anglisht

Users also searched:

...