Back

ⓘ Zef Skiroi ishte poet, gjuhetar, folklorist, etnograf, gazetar dhe publicist i shquar arberesh. Atdhetar i madh shqiptar, dijetar dhe koleksionist i traditave p ..




                                               

Skiroi (kthjellim)

Mbiemri Skiroi i referohet personave te meposhtem: Gjon Skiroi, vella i Zef Skiroiit, studiues, gjuhetar arberesh Zef Skiro Di Maxho, lindur ne 1944, poet, dramaturg, shkrimtar, gazetar, perkthyes, eseist. Zef Skiro, 1690 - 1769, prift dhe shkrimtar arberesh, kryepeshkopi i ritit bizantin i Dioqezes se Durresit dhe vikar apostolik i misionit te Himares. Zef Skiroi, 1865 - 1927, poet, gjuhetar, folklorist, etnograf, gazetar dhe publicist i shquar arberesh Kjo faqe ben kthjellimin e titujve qe kane per baze Skiroi kthjellim. Nese nje lidhje e brendshme ju solli ketu, ju lutemi, ndryshojeni l ...

Zef Skiroi
                                     

ⓘ Zef Skiroi

Zef Skiroi ishte poet, gjuhetar, folklorist, etnograf, gazetar dhe publicist i shquar arberesh. Atdhetar i madh shqiptar, dijetar dhe koleksionist i traditave poetike arbereshe, profesor i pare dhe kryetarit i gjuhes shqipe dhe letersise ne Institutin Oriental te Napolit, qe marrin pjese ne menyre aktive ne gjuhen shqipe Rilindja. Nder shkrimtaret me te medhenj shqiptar, ai eshte perfaqesuesi me i traditave arbereshe letrare dhe kulturore te Sicilise, te cilet lene nje dalje te gjere letrare.

Me vlere madhore si per letersine arbereshe ashtu edhe per studimet letrare shqiptare jane veprat e Zef Skiroit. Skirò ishte poet neoklasik, prozator dhe studiues, veprat te cilit mund te thuhet se shenojne nje pike kalimi drejt letersise bashkekohore shqiptare ne Itali.

Ne moshen 9-vjeçare ai shkroi nje vjershe kushtuar Skenderbeut, duke hapur keshtu sfondin e veprave te veta te mevonshme. Studioi ne "Seminar Shqiptar" ne Palermo, ku u formua me traditen e kultures shqiptare si dhe te asaj klasike. Me 1887 se bashku me Françesk Peten themeluan ne Palermo revisten Arberi ri si dhe botoi permbledhjen e pare me vjersha. Skiroi mbaroi studimet per drejtesi me 1890 dhe po kete vit u emerua docent i letersise antike ne "Liceun Garibaldi" te Palermos. Kur ishte vetem 35 vjeç arriti te merrte vendin e titullarit te Katedres se Gjuhes dhe te Letersise Shqipe, te hapur prane Institutit Mbreteror Oriental te Napolit. Me pas ai vazhdoi veprimtarine albanologjike ne Napoli me botime, leksione dhe pjesemarrje ne kongrese. Jeta e tij do te rendohej shume nga vitet e fundit, veçanerisht me vrasjen tragjike te djalit te tij, Minos, si viktime e nje intrige politike me 1920. Me 1925 mbajti nje konference per te nderuar kujtimin e mikut te vet Luigj Gurakuqi, qe u vra ate vit ne Bari.

Vdiq ne Napoli me 1927, i nderuar dhe i respektuar si personalitet i letersise dhe i kultures arbereshe. Ne historine e letersise shqiptare Zef Skiroi eshte shquar si poet, prozator, dramaturg, folklorist e studiues. Veprat kryesore te tij mbeten Mili e Hajdhia, Te dheu i huaj dhe Mino. Poema Mili e Hajdhia eshte kenge subjektive e Skiroit ; aty autori derdhi emocionet djaloshare, te cilat mbeten esenciale edhe ne botimet e mevonshme, duke qene vepra me e mire e rinise se tij.

Kjo veper bashke me Kenget e Milosaos te Jeronim de Rades e Kanga e sprasme e Bales te Dares, perbejne treshen e poemave romantike arbereshe te paperseritshme ne letersine romantike shqiptare. Vepra me e madhe poetike e Zef Skiroit, Te dheu i huaj u botua ne dy variante, me, me 1900 dhe me 1940. Eqrem Çabej me 1936 e quajti" kryevepra e Xhuzepe Skiroit dhe nderi i literatures shqipe”. Po ky me 1945 shtoi:" eshte ne njefare menyre epi nacional i shqiptareve te Italise”, apo" vepra e jetes se tij”.

                                     

1. Titujt e veprave

  • Te dheu i huaj, poeme historike, Palermo, 1891
  • Flamuri i Arberit, permbledhje me vjersha, 1885
  • Mili e Hajdhia, poeme, 1890
  • Rapsodie Albanese, permbledhje kengesh, Palermo, 1887
  • Mino, poeme, Palermo, 1921
  • Kenkat e luftes, poezi, 1897

Permbledhje folklori

  • Kenge popullore shqiptare, 1901
  • Kenge tradicionale dhe sprova te tjera te kolonive arbereshe te Sicilise, 1923
  • Kenge tradicionale te kolonive arbereshe ne Sicili, 1890
  • Kenge te pershpirtshme te kolonive arbereshe ne Sicili, 1907
  • Kenge te pershpirtshme te kolonive arbereshe te Sicilise, 1907
                                     

2. Mili dhe Hajdhia

Zef Skiroi, poemen Mili dhe Hajdhia e shkroi ne 4 variante. Botimi i pare eshte i vitit 1890, botimi i dyte i vitit 1900, i treti i vitit 1907 kurse varianti i katert nuk eshte botuar sa ishte gjalle autori, kjo tregon rendesine e madhe qe i kushtoni autori kesaj poeme. Mili dhe Hajdhia eshte nje poeme dashurie qe ndjek gjurmet e poemes "Kenget e Milosaos" te De Rades, kjo poeme pershkruan jeten e katundit arberesh dhe nje dashuri tragjike. Poema fillon me kengen e Milit qe eshte nje kenge per endrren e dashurise dhe mbaron me Vajtimin e Hajdhise qe eshte vajtim per vdekjen. Kjo poeme ka nje perfundim tragjik sepse vdesin te dy protagonistet e poemes.

Users also searched:

...