Back

ⓘ Marrëveshja e Brukselit. Marreveshja e Brukselit, zyrtarisht Marreveshja e Pare e Parimeve qe rregullojne Normalizimin e Marredhenieve, u be ndermjet qeverive t ..




                                     

ⓘ Marrëveshja e Brukselit

Marreveshja e Brukselit, zyrtarisht Marreveshja e Pare e Parimeve qe rregullojne Normalizimin e Marredhenieve, u be ndermjet qeverive te Serbise dhe Kosoves per normalizimin e marredhenieve te tyre. Ishte negociuar dhe perfunduar, megjithese nuk u nenshkrua nga asnje pale, ne Bruksel nen kujdesin e Bashkimit Evropian. Bisedimet u drejtuan nga Kryeministri i Serbise Ivica Daçiç dhe Kryeministri i Kosoves Hashim Thaçi dhe u ndermjetesuan nga Perfaqesuesja e Larte e BE-se Catherine Ashton. Marreveshja u lidh ne 19 prill 2013. Qeveria e Serbise nuk e njeh Kosoven si nje shtet sovran, por megjithate, filloi te normalizoje marredheniet me qeverine e Kosoves, ne perputhje me Marreveshjen e Brukselit. Termi normalizim i marredhenieve mbetet i paqarte dhe, ne kete menyre, kryesisht problematik.

                                     

1. Sfondi

Pas Luftes se Kosoves dhe bombardimeve te Jugosllavise nga NATO me 1999, Kosova, si pjese e Serbise dhe FR Jugosllavise, u vendos nen administrimin e Kombeve te Bashkuara nen Rezoluten 1244 te KS. Ne vitin 2008, Kosova shpalli pavaresine dhe qe atehere eshte njohur nga 97 vende, por Serbia mban qendrimin se Kosova vazhdon te jete territori i saj. Eshte bere anetare e disa organizatave nderkombetare, ndersa sipas Serbise dhe rreth gjysmes se vendeve anetare te KB, Rezoluta 1244 mbetet ligjerisht e detyrueshme per te gjitha palet.

                                     

2. Bisedimet

Deri me tani u mbajten dhjete raunde bisedimesh ne zyren e Sherbimit te Veprimit te Jashtem Evropian ne Bruksel. Baronesha Ashton, Perfaqesuesja e Larte e BE-se, kishte kryesuar bisedimet per dy vjet, e ndjekur nga Federica Mogherini. Normalizimi i marredhenieve me shtetet fqinje eshte nje parakusht kryesor per shtetet qe deshirojne te anetaresohen ne BE; Marreveshja e Brukselit e afroi Serbine afer bisedimeve te pranimit ne BE dhe Kosoves qe te filloje nje Marreveshje te Stabilizim Asociimit MSA. MSA u nenshkrua nga HR Mogherini dhe Kryeministri Mustafa ne tetor 2015. Nje nga problemet me te veshtira eshte largimi i strukturave paralele serbe ne pjesen veriore te Kosoves deri ne sovranitetin e plote.

Diplomatet amerikane mbeshtesin dialogun e udhehequr nga BE qe nga fillimi. Sekretarja e Shtetit Hillary Clinton ftoi Baroneshen Ashton te ndermarre udhetime te perbashketa ne Ballkan, dhe te dyja bene vizita te perbashketa ne Beograd dhe Prishtine si dhe Sarajeve ne tetor 2012. Klinton caktoi Zevendes Ndihmes Sekretarin e Shtetit Ambasadori Philip Reeker per te mbeshtetur perpjekjet e Ashton. Reeker dhe ekipi i tij u koordinuan ngushte me koleget e BE-se dhe u takuan me perfaqesuesit serbe dhe kosovare ne kufijte e çdo seance dialogu ne Bruksel dhe gjate vizitave ne rajon.

Rezultati ishte "Marreveshja e Pare e Parimeve qe rregullojne normalizimin e marredhenieve" me 15 pika, e inicializuar por nuk u nenshkrua me 19 prill 2013.

Pas perfundimit te marreveshjes, Komisioni Evropian zyrtarisht keshilloi qe te filloje puna per nje MSA me Kosoven, dhe filluan bisedimet e pranimit me Serbine. Marreveshja u mbeshtet nga Bashkimi Evropian, NATO, OSBE dhe Kombet e Bashkuara.

                                     

3. Marreveshja

Me vetem 2 faqe, marreveshja ka 15 paragrafe. Paragrafet 1 deri 6 kane te bejne me krijimin, qellimin dhe funksionet e nje Komuniteti te propozuar te Komunave Serbe. Paragrafet 7 deri 9 kane te bejne me strukturat e policise dhe te sigurise dhe perfshijne se do te kete nje force policore per te gjithe Kosoven perfshire pjeset e saj veriore qe quhen "Policia e Kosoves". Paragrafi 11 parashikon qe zgjedhjet komunale te mbahen ne te gjithe Kosoven sipas ligjit te Kosoves. Paragrafi 12 parashikon krijimin e nje plani zbatimi dhe specifikon nje date qe nga perfundimi me te cilin plani do te perfundohej. Paragrafi 13 permban nje ndermarrje per te intensifikuar diskutimet mbi energjine dhe telekomunikacionin. Paragrafi 14 parashikon qe "asnjera pale nuk do te bllokoje ose do ti inkurajoje te tjeret te bllokojne perparimin e pales tjeter ne rruget e tyre perkatese ne BE". Paragrafi 15 parashikon krijimin e nje komiteti zbatimi me lehtesimin e BE-se.

Politikisht, dokumenti ka per qellim te bie dakord per integrimin e komunave me shumice serbe ne veri te Kosoves ne sistemin juridik te Kosoves, duke siguruar disa garanci. Garancite jane qe: - te gjitha çeshtjet gjyqesore jane nen ligjin e Kosoves, por serbet e Kosoves duhet te jene shumica e paneleve te caktuara gjyqesore, dhe nje panel Gjykata e Rajonit te Mitrovices duhet te ulet ne Mitrovicen Veriore; - Policia do te behet nga Policia e Kosoves, por Komandanti Rajonal i Policise per zonat me shumice serbe duhet te jete nje serb i Kosoves, i zgjedhur nga nje liste e siguruar nga komunat serbe te Kosoves.



                                     

4. Bisedimet e mevonshme

Pas Marreveshjes se Brukselit, takimet mbahen rregullisht per te sjelle zbatimin e dispozitave ne fusha te ndryshme. Ne shkurt 2015 u nenshkrua nje marreveshje per Drejtesi, e ndjekur nga marreveshjet per energjetike dhe operatoret e telekomunikacionit. Me 25 gusht 2015, u arrit nje marreveshje per krijimin e Asociacionit te Komunave Serbe, thelbi i Marreveshjes se Brukselit. Statutet nuk jane hartuar ende.

Kishte gjithashtu shqetesime se si do te administroheshin zgjedhjet e qeverisjes lokale te vitit 2013 ne Kosove; qeveria e Serbise kundershtoi çdo permendje te "shtetit te Kosoves" ne fletet e votimit. Qeveria e Serbise u pajtua qe ajo duhet ti inkurajoje serbet ne veri te Kosoves qe te perfshihen ne keto zgjedhje lokale.

Ne tetor 2013, jane marre masa qe zyrtaret serbe te vizitojne Kosoven e Veriut. U ra dakord qe organet zgjedhore ne Kosove te perfshijne perfaqesuesit serbe te Kosoves dhe qe kodi nderkombetar i formimit +383 do ti atribuohej Kosoves. Kodi ri pritej te hynte ne fuqi ne fund te 2015, por perseri ishte vonuar nga Serbia deri ne mars 2016. Kodi gjeografik i telefonit u implementua ne dhjetor 2016.

                                     

5. Reagimet

Disa studiues, perfshire Smilja Avramov dhe Elena Guskova, deklaruan se Marreveshja e Brukselit shkel Kushtetuten e Serbise dhe Karten e Kombeve te Bashkuara dhe perfaqeson nje njohje indirekte te pavaresise se Kosoves.

Kuvendi i Kosoves e ka ratifikuar marreveshjen, duke e pranuar ate ne nje ligj, dhe duke e trajtuar ate si nje "marreveshje nderkombetare".

Asambleja Kombetare e Serbise nuk e ka trajtuar marreveshjen si nderkombetare, dhe nuk e ka ratifikuar ate ne nje ligj detyrues, i cili eshte nje procedure e kerkuar per marreveshje nderkombetare ne Serbi. Sidoqofte, ajo ka pranuar thjesht raportin e qeverise per "procesin e deritanishem te dialogut politik dhe teknik me institucionet e perkohshme ne Prishtine me ndermjetesimin e BE-se, perfshire procesin e zbatimit te marreveshjeve te arritura". Gjykata kushtetuese ne Beograd, nuk iu pergjigj pyetjes per kushtetutshmerine e marreveshjes, duke deklaruar ne dhjetor 2014, se çeshtja e ngritur eshte nje çeshtje politike, dhe jo nje çeshtje ligjore.

Serbia ka pranuar, megjithate, se perparimi ne zbatimin e marreveshjes se Brukselit eshte nje parakusht per bisedimet e pranimit ne BE brenda hapjes se negociatave te Kapitullit 35 ne dhjetor 2015.

                                     
  • mos eketë ambasadën e saj në Izrael të vendosur në Jeruzalem. Marrëveshja e Brukselit 2013 Marrëdhëniet Kosovë Serbi Marrëdhëniet Izrael Kosovë
  • Shqiptarët e Luginës së Preshevës, duke përkrahur dokumentet e Konferencës së Hagës, Brukselit dhe dokumenteve të tjera aktuale, në formë më demokratike e shprehën

Users also searched:

...
...
...