Back

ⓘ Natyra, filozofi. Natyra ne filozofi ka dy kuptime te nderlidhura. Nga njera ane, nenkupton teresine te gjitha gjerave qe jane natyrale, ose qe i nenshtrohen fu ..




                                     

ⓘ Natyra (filozofi)

Natyra ne filozofi ka dy kuptime te nderlidhura. Nga njera ane, nenkupton teresine te gjitha gjerave qe jane natyrale, ose qe i nenshtrohen funksionimit normal te ligjeve te natyres. Nga ana tjeter, kjo do te thote vetite thelbesore dhe shkaqet e gjerave individuale.

Se si te kuptohet esenca dhe domethenia e natyres ka qene nje teme e qendrueshme e diskutimit brenda historise se Qyteterimit Perendimor, ne fushat filozofike te metafizikes dhe epistemologjise, si dhe ne teologji dhe shkence. Studimi i gjerave natyrore dhe ligjet e rregullta qe duket se qeverisin ato, perkunder diskutimit per ate qe do te thote te jesh natyror, eshte fushe studimi e shkencave natyrore.

Fjala "natyre" rrjedh nga gjuha latine nātūra, nje term filozofik qe rrjedh nga folja qe shpreh lindjen, e cila u perdor si nje perkthim per termin phusis nga greqishtja e lashte parasokratike, me prejardhje nga folja per rritjen natyrore. Tashme ne kohet klasike, perdorimi filozofik i ketyre fjaleve nderthuri dy kuptime te nderlidhura e ku qe dyja kane te perbashketa ato karakteristika te cilat i referohen menyres ne te cilen ndodhin gjerat vetvetiu, "natyrshem", pa "nderhyrje" nga diskutimi njerezor, nderhyrja hyjnore ose ndonje gje tjeter jashte asaj qe konsiderohet normale per gjerat natyrore qe merren parasysh.

Kuptimet e natyres varen nga tema dhe koha ku shfaqen. Per shembull, shpjegimi i Aristotelit per vetite natyrore ndryshon nga ato qe nenkuptohen nga vetite natyrore ne veprat moderne filozofike dhe shkencore, te cilat gjithashtu mund te ndryshojne nga perdorimi tjeter shkencor dhe konvencional. Stoicizmi inkurajon praktikuesit te jetojne ne perputhje me natyren. Pirronizmi inkurajon praktikuesit te perdorin udhezimin e natyres ne vendimmarrje.

Perveq stoicizmit, pirronizmit dhe Arsistotelit me çeshtjet dhe problematiken e natyres, por duke e shikuar dhe trajtuar nga aspekti filozofik, jane marre edhe filozofe te tjere te shquar mes te cileve duhet permenduar: Konfucie, Francis Bacon, Thomas Hobbes, Rene Descartes, Jean-Jacques Rousseau, Friedrich Nietzsche, Richard Rorty, etj.

                                     
  • barazojnë natyralizmin me materializmin. Për shembull, filozofi Paul Kurtz argumenton se natyra vlerësohet më së miri duke iu referuar parimeve materiale
  • natyre fikse njerëzore. Natyra Natyralizmi Humanizmi Homo sapiens Natyralizmi fetar Natyralizmi metafizik Natyralizmi në filozofi Teologjia natyrore Definition
  • metafizik Natyralizmi në art Natyralizmi në filozofi Natyralizmi në letërsi Natyralizmi sociologjik Natyra Feja natyrore Supernatyralizmi Teologjia natyrore
  • sasi. Në filozofi pafundësia mund t i mvishet hapsirës dhe kohës, si p.sh. në antinominë e Imanuel Kantit. Si në teologji ashtu edhe në filozofi pafundësia
  • filozofisë që bën pyetje rreth fesë. Shumica e subjekteve akademike kanë një filozofi për shembull filozofia e shkencës, filozofia e matematikës, filozofia
  • send realitas pra gjësia sendërtimi gjëja që është, vërtetësia. Filozofi të tjera, veçanërisht ato që bazohen në fetë e Lindjes si Hinduizmi dhe
  • perëndeshë. Toka Natyra Natyralizmi Dita e Tokës Feja natyrore Natyra njerëzore Historia natyrore Teologjia natyrore Natyralizmi në filozofi Palaeolexicon
  • ajo zgjodhi këtë emër sepse emri i saj i preferuar për të emërtuar një filozofi të bazuar parësisht mbi ekzistencën - ekzistencializmi - tanimë ishte
  • shoqëror të vetë natyrës shoqërisë. Natyra Sociologjia Pozitivizmi Antipozitivizmi Natyralizmi në art Natyralizmi në letërsi Natyralizmi në filozofi
  • natyralizmi metafizik është një filozofi që pohon se: Natyra përfshin gjithçka që ekziston përgjatë hapësirës dhe kohës  Natyra universi ose kozmosi përbëhet

Users also searched:

...
...
...