Back

ⓘ Evlija eshte nje fjale arabe kuptimi i fjaleperfjalte i se ciles perfshin kujdestar, mbrojtesi, ndihmes, dhe mik. Ne gjuhen e folur, perdoret zakonisht nga mysl ..




Evlija
                                     

ⓘ Evlija

Evlija eshte nje fjale arabe kuptimi i fjaleperfjalte i se ciles perfshin "kujdestar", "mbrojtesi", "ndihmes", dhe "mik". Ne gjuhen e folur, perdoret zakonisht nga myslimanet per te shenjuar nje shenjtor mysliman, i quajtur ndryshe "mik i Perendise" ne kuptimin e fjaleperfjalshem. Ne kuptimesine tradicionale islame te shenjtoreve, evlijau portretizohet si njeri i "shenjuar nga hir/bereqet. dhe shenjteri e posaçme hyjnore", dhe qe eshte "zgjedhur dhe pajisur me dhurata te jashtezakonshme nga Perendia, te tilla si aftesite per te kryer mrekulli". Doktrina e shenjtoreve eshte artikuluar nga dijetaret myslimane shume heret ne historine myslimane, dhe ajete te veçanta te Kuranit dhe disa hadithe jane interpretuar nga mendimtaret e hershem myslimane si "deshmi te dokumentuara" te ekzistences te evlijave.

Qe kur u shkruan hagiografite e para myslimane gjate periudhes kur Sufizmi filloi perhapjen e shpejte, shume nga figurat qe me vone u çmuan si evlijate kryesore te Sunizmit qene mistiket e hershem sufi, si Hasani nga Basra vd. 728, Farkad Sabakhi vd. 729, Davudi Tai vd. 777-781, Rabia al-Adavija d. 801, Maruf Karkhi d. 815, dhe Xhunajdi i Bagdadit vd. 910. Nga shekulli i dymbedhjete ne shekullin e katermbedhjete, "nderimi i pergjithshem i shenjtoreve, mes popullit dhe sunduesve, arriti formen perfundimtare me organizimin e Sufizmit. nder tarikate dhe vellazeri". Ne shprehine e zakonshme te devotshmerise islame, evlijau kuptohej si "nje sodites, gjendja perfekte shpirterore te cilit. pranine dhe pernderimin si devianca te papranueshme". Megjithate, pavaresisht pranise se ketyre rrymave te perkunderta te mendimit, doktrina klasike e nderimit te evlijave vazhdon te lulezoje ne shume pjese te botes Islame sot, duke luajtur nje rol jetik ne shprehine e perditshme te devotshmerise ne mesin e shtresave te gjera te popullsise myslimane ne vende myslimane si Pakistani, Egjipti, Turqia, Senegali, Iraku, Irani, Algjeria, Tunizia, Indonezi, Malajzi, Marok, si dhe ne vende me prani te konsiderueshme myslimane si ne Indi, Kine, Rusi dhe Ballkan.

Users also searched:

...