Back

ⓘ Li Bai, i njohur gjithashtu si Li Bo ose Li Taibai, ishte nje poet kinez i mirenjohur nga ditet e tij deri ne te tashmen si nje gjeni dhe nje figure romantike, ..




                                               

Bai Yang

Bai Yang ishte aktore kineze. Aktrimi i saj filloi qe nga vitet 1930 deri tek vitet 1950. Gjate ketyreve viteteve ajo ishte nje nga aktoret me te famshme. Crossroads, The Spring River Flows East, Eight Thousand Li of Cloud and Moon, dhe New Years Sacrifice ishin filmat qe ka luajtur Bai Yang.

                                               

Du Fu

Du Fu ishte nje poet i rendesishem kinez i Dinastise Tang. Se bashku me Li Bai, ai eshte poeti me i madh kinez.Ambicja e tij me e madhe ishte ti sherbente vendit te tij si nje nepunes civil i suksesshem por deshtoi te permbushte kushtet per kete. Jeta e tij, si gjithe vendi, ishte shkaterruar nga Rebelimi An Lushan me 755, dhe 15 vitet e fundit te jetes se tij ishin nje kohe pa qetesi. Fillimisht i panjohur per shkrimtaret e tjere, punimet e tij u bene me ndikim te madh si ne kultruren letrare kineze ashtu edhe ate japoneze. Nder shkrimet e tij poetike, rreth 1500 njemijeepeseqind sosh jan ...

                                               

Xhinan

Jinan eshte nje qytet i lashte kulturor ne Kine, i njohur per burimet ujore. Ne mbare qytetin ndodhen 733 burime natyrore. Nder to burimi Baotu, qe eshte me i famshmi, eshte quajtur ndryshe edhe si "burimi i pare nen qiell". Eksploratori Marko Polo pasi vizitoi Jinan e vleresoi ate duke u shprehur se: "Burimi Baotu, Liqeni Daming dhe Mali ku jane gdhendur mijera skulptura te Budes e zbukurojne Jinanin si Qytet Kopshti." Ne Jinan e ka zanafillen edhe kultura Longshan, nje prej tri kulturave antike kineze. Ne zonen Chengziai te qytetit Jinan ka ende gjurme te kultures Longshan, qe i perket n ...

                                               

Dinastia Tang

Dinastia Tang i madh ekzistoi 289 vjet, nga viti 618 deri ne vitin 907, vit kur ajo u permbys nga Zhu Wen. Dinastia Tang kaloi dy etapa, etapen e pare dhe etapen e fundit. Ngjarja e rebelimit te klikes ushtarake An-Shi ka qene vija e demarkacionit midis atyre dy etapave. Etapa e pare ishte etape e lulezimit dhe etapa e fundit ishte etape e renies. Li Yuan e themeloi dinastine Tang dhe u shpall si perandori Tang-Gaozu, kurse biri i tij Li Shi Min, qe u be perandori Tang-Taizong, kreu bashkimin e gjithe vendit, duke komanduar forcat e armatosura dhe duke luftuar per 10 vjet me radhe. Li Shi ...

                                               

Koronavirusi

Koronaviruset jane nje grup i viruseve te lidhur qe shkaktojne semundje te gjitaret dhe zogjte. Tek njerezit, koronaviruset shkaktojne infeksione te traktit respirator qe mund te jene te bute, siç jane disa raste te ftohjes se zakonshme, dhe te tjere qe mund te jene vdekjeprures, siç jane SARS, MERS, dhe COVID-19. Simptomat ne speciet e tjera ndryshojne: tek pulat, ato shkaktojne nje semundje te traktit te siperm te frymemarrjes, ndersa tek lopet dhe derrat ato shkaktojne diarre. Ende nuk ka vaksine ose ilaçe antivirale per te parandaluar ose trajtuar infeksione te koronaviruseve njerezore ...

                                               

Planifikimi urban i Kinës së lashtë

Planifikimi urban i Kines se lashte eshte zbatimi i parimeve tradicionale te arkitektures kineze ne projektimin urban. Keto tradita mund te permblidhen si: gjeomancia dhe astronomia fengshui ; sistemi i rrethimit te fushes; kozmologjia gaitian ; qi si nje mjet energjie qe lidh njeriun, Token dhe qiellin; pushteti politik i ndare midis aristokracise ushtarake dhe keshilltareve politike; vendi i shenjte bo ; nje sistem ekonomik tre-radhesh nen kontrollin absolut te shtetit; shkrimi i hershem; dhe kryeqyteti tashme i rrethuar me mure i zhvendosshem si nje diagram i pushtetit politik.

                                               

Chow Yun-fat

Chow Yun-fat, i njohur me pare si Donald Chow, eshte nje aktor nga Hong Kongu i njohur per bashkepunimet e tij me prodhuesin filmash John Woo ne filmat heroike A Better Tomorrow, The Killer, dhe Hard Boiled, dhe ne Perendim per rolet e tij si Crouching Tiger, Hidden Dragon dhe Sao Feng ne Pirates of the Caribbean: At Worlds End. Ai kryesisht luan ne filma dramatike dhe ka fituar tre çmime te filmit ne Hong Kong per aktorin me te mire dhe dy çmime te arte te kuajve per aktorin me te mire ne Tajvan.

                                               

Shu Qi

Shu Qi, emri i saj i vertete Lin Li-hui eshte aktore dhe modele tajvaneze. Ajo eshte mesin e aktoreve me te paguar ne Kine.

                                               

Fan Bingbing

Fan Bingbing eshte aktore, modele, producente televiziv dhe kengetare kineze. Fan ngriti fame ne Azine Lindore me 1998–1999 ne dramen historike My Fair Princess. Ne vitin 2003, ajo luajti ne filmin Telefoni celular, e cila u be filmi me shume fitime ne Kine. Ajo luajti ne shume filma kineze, me te shquarit Lost in Beijing 2007, Buddha Mountain 2011, Double Xposure 2012 dhe I Am Not Madame Bovary 2016, ku ajo morri çmime nga ceremonia me prestigjioze si Festivali i Filmit dhe Çmimi Kali i Arte, Festivali Nderkombetar i Filmit ne Tokjo, Festivali Nderkombetar i Filmit San Sebastián dhe Çmime ...

                                               

Udhëheqës të shteteve në vitin 2013

President - Jacob Zuma 2009–sot Afrika e Jugut - Republika e Afrikes Qendrore Michel Djotodia 2013–2014 François Bozizé 2003–2013 President - Nicolas Tiangaye 2013–2014 Kryeminister - Faustin-Archange Touadéra 2008–2013 Kryeminister - Abdelmalek Sellal 2012–2014 Algjeria Kryetari i Shtetit - Abdelaziz Bouteflika 1999–sot Angola President - José Eduardo dos Santos 1979–sot Kryetari i Shtetit - Yayi Boni 2006–sot Benini Kryeminister – Pascal Koupaki 2011–2013 President - Ian Khama 2008–sot Botsuana Kryeminister - Daniel Kablan Duncan 2012–sot President - Alassane Ouattara 2010–sot Bregu i Fi ...

                                               

Udhëheqës të shteteve në vitin 2015

President - Jacob Zuma 2009–sot Afrika e Jugut - Republika e Afrikes Qendrore President - Catherine Samba-Panza 2014–sot Kryeminister - Mahamat Kamoun 2014–sot Kryetari i Shtetit - Abdelaziz Bouteflika 1999–sot Kryeminister - Abdelmalek Sellal 2014–sot Algjeria Angola President - José Eduardo dos Santos 1979–sot Benini Kryetari i Shtetit - Yayi Boni 2006–sot Botsuana President - Ian Khama 2008–sot President - Alassane Ouattara 2010–sot Bregu i Fildishte Kryeminister - Daniel Kablan Duncan 2012–sot President - Isaac Zida 2014–sot Kryeminister - Luc-Adolphe Tiao 2011–sot Burkina Faso Preside ...

                                               

Udhëheqës të shteteve në vitin 2014

President - Jacob Zuma 2009–sot Afrika e Jugut - Michel Djotodia 2013–2014 Alexandre Ferdinand Nguendet 2014 Catherine Samba-Panza 2014–sot President - Republika e Afrikes Qendrore Nicolas Tiangaye 2013–2014 André Nzapayeké 2014 Mahamat Kamoun 2014–sot Kryeminister - Abdelmalek Sellal 2014–sot Abdelmalek Sellal 2012–204 Kryeminister - Youcef Yousfi 2014 Algjeria Kryetari i Shtetit - Abdelaziz Bouteflika 1999–sot President - José Eduardo dos Santos 1979–sot Angola Benini Kryetari i Shtetit - Yayi Boni 2006–sot Botsuana President - Ian Khama 2008–sot President - Alassane Ouattara 2010–sot Br ...

Li Bai
                                     

ⓘ Li Bai

Li Bai, i njohur gjithashtu si Li Bo ose Li Taibai, ishte nje poet kinez i mirenjohur nga ditet e tij deri ne te tashmen si nje gjeni dhe nje figure romantike, ku figura te cilit mori forma tradicionale poetike te reja. Ai dhe shoku i tij Du Fu ishin dy figurat me te spikatura ne lulezimin e poezise kineze ne dinastine Tang, e cila shpesh quhet "Epoka e Arte e Poezise Kineze". Shprehja "Tre mrekullite" iu referua poezise se Li Bait, interpretimit te shpates se Pei Minit dhe kaligrafise se Zhang Xu.

Rreth nje mije poezi qe i atribuohen atij jane te pranishme. Poemat e tij jane mbledhur ne antologjine me te rendesishme te poezise se dinastise Tang Heyue yingling ji, e perpiluar ne vitin 753 nga Yin Fan, dhe tridhjete e kater nga poemat e tij jane perfshire ne antologjine Treqind Poemat Tang, liber i cili u botua per here te pare ne Shekullit te 18-te. Ne te njejtin shekull, perkthimet e poezive te tij filluan te shfaqen ne Evrope. Poezite ishin modele per te festuar kenaqesite e miqesise, thellesine e natyres, vetmine dhe gezimet e veres se pire. Nder me te famshmit jane "Zgjimi nga te dehurit ne nje dite pranvere", "Rruga e veshtire drejt Shu" dhe "Mendimi i qete i nates", te cilat ende shfaqen ne tekstet shkollore ne Kine. Ne perendim, perkthimet shume-gjuhesore te poezive te Li-se vazhdojne te behen. Jeta e tij ka marre edhe nje aspekt legjendar, duke perfshire tregime te dehurise, kaloresise dhe legjendes se njohur qe Li u mbyt kur arriti nga barka e tij per te kuptuar reflektimin e henes ne lume.

Pjesa me e madhe e jetes se Li-se eshte reflektuar ne poezine e tij: vendet qe ai vizitoi, miqte te cilet ai pa ne udhetime ne vende te largeta, imagjinatat e tij te endrrave te qendisura me paralajmerime shamanike, ngjarjet aktuale te cilave ai kishte informacione, pershkrimet e prera nga natyra ne nje moment te perjetshem te poezise, e keshtu me radhe. Megjithate, me rendesi te veçante jane ndryshimet ne koherat permes te cilave ai jetonte. Poezia e tij e hershme u zhvillua ne kontekstin e nje "epoke te arte" te paqes se brendshme dhe prosperitetit ne perandorine kineze te dinastise Tang, nen sundimin e nje perandori qe promovonte dhe merrte pjese ne menyre aktive ne art. Duke filluar me rebelimin e gjeneralit An Lushan, kur ne gjithe Kinen veriore u shkaterrua nga lufta dhe uria,kjo gje ndryshoi te gjitha papritmas dhe ishte tronditese. Li po ashtu merr poezi dhe cilesi te reja. Ndryshe nga miku i tij me ri Du Fu, Li nuk duhej te jetonte per te pare shkaterrimin e ketyre çrregullimeve. Megjithate, pjesa me e madhe e poezise se Liut ka mbijetuar dhe ka ruajtur nje popullaritet te qendrueshem ne Kine dhe gjetke.

                                     

1. Emri i familjes dhe mbiemri

Emrat Li Bai, Li Po, Li Bo, Ri Haku jane perdorur te gjitha ne Perendim, por te gjitha jane shkruar me te njejtat karaktere. Emri i tij i dhene, 白, eshte romanizuar nga variantet si Po, Bo, Bai, Pai. Ne Hanyu Pinyin, qe pasqyron kinezin modern te mandarines, ekuivalenti kryesor i ketij karakteri eshte Bái; Bó eshte variant letrar dhe perdoret zakonisht. Versioni i rindertuar se si ai dhe te tjeret gjate dinastise Tang do ta kishin shprehur kete eshte Bhekk. Emri i tij i miresjelljes ishte Taibai 太白, fjale per fjale "I madhi i Bardhe", pasi planeti Venus u thirr ne ate kohe. Keshtu, duke kombinuar emrin e familjes me emrin e miresjelljes, emri i tij shfaqet ne variantet si Li Taibo, Li Taibai, Li Tai-po, nder te tjera.

Ai njihet edhe nga emri i tij hao ose emri i stilolapsit Qīnglián Jūshì 青蓮 居士, qe do te thote familja e Azure Lotus domethene qyteti Qianlian, ose me pseudonime "Poeti i Pranishem", Poeti-Knight-errant kineze e thjeshtuar: 诗 侠Kineze tradicionale: 詩 俠; pinyin: Shīxiá; Wade-Giles: Shih1-hsia2, ose "Poet-Hero". Shprehja japoneze mund te romanizohet si "Ri Haku" ose "Ri Taihaku".

                                     

2. Jeta

Te dy "Librat e Tang", Libri i Vjeter i Tang dhe Libri Ri i Tang, mbeten burimet kryesore te materialit bibliografik te Li Bait. Burime te tjera perfshijne deshmi te brendshme nga poema nga Li Bai ose rreth tij, dhe disa burime te tjera, te tilla si parathenie per poemat e tij te mbledhura nga ekzekutuesi i tij i aferm dhe letrar Li Yangbin.

                                     

2.1. Jeta Sfondi dhe ditelindja

Li Bai ne pergjithesi konsiderohet te kete lindur ne vitin 701, ne Suyab 碎 葉 ne Azine Qendrore ne Kinen e lashte Kirgistani i sotem, ku familja e tij kishte perparuar ne biznes ne kufi. Me pas, familja nen udheheqjen e babait te tij, Li Ke 李 客, u zhvendos ne Jiangyou, afer Chengdues moderne, ne provincen Sichuan, kur i riu ishte ndoshta pese vjeç. Ekziston njefare misterie apo pasigurie rreth rrethanave te zhvendosjes se familjes, se paku nje mungese autorizimi ligjor, i cili do te ishte kerkuar pergjithesisht te largohej nga rajonet kufitare, veçanerisht nese familja e tij ishte caktuar ekzotuar atje. Megjithate, pavaresisht shume spekulime, faktet jane te mangeta.

                                     

2.2. Jeta Sfondi

Dy llogarite e dhena nga bashkekohesit Li Yangbing nje familje dhe Fan Chuanzheng deklarojne se familja Li ishte fillimisht nga ajo qe tani eshte provinca jugperendimore Jingning, Gansu. Lindja e Li-se tradicionalisht gjurmohet nga Li Gao, themeluesi fisnik i shtetit te Liang Perendimor. Kjo siguron njefare mbeshtetjeje per pretendimin e Li-se qe te lidhet me familjen mbreterore dinastike Li te dinastise Tang: perandoret Tang gjithashtu pretendonin prejardhje nga sundimtaret Li te Liangut perendimor. Kjo familje njihej si linja e Longxi Li 隴西 李氏. Deshmite sugjerojne se gjate dinastise Sui, paraardhesit e Liit, ne ate kohe per disa arsye te klasifikuara si te zakonshme, u detyruan ne nje forme te largohen nga shtepia e tyre origjinale ne ate qe tani eshte Gansu ne nje vend apo vendndodhje te metejshme ne perendim. Gjate mergimit te tyre ne perendim te larget, familja Li jetonte ne qytetin e lashte Silk Road te Suiye. Se ylli i Madh i Bardhe ishte sinonim ne ate kohe per planetin e Veneres,ky fakt ndihmon per te shpjeguar emrin e tij miresjelljes apo xhintilsise: "Tai Bai" ose "Venus".



                                     

2.3. Jeta Martesa dhe familja

Li eshte i njohur te jete i martuar kater here. Ne vitin 727, Li hyri ne martesen e tij te pare, tek mbesa e nje ish-ministri. Me vone, ne vitin 744, Li u martua per here te dyte, ne ate qe tani eshte Liangyuan Qarku Henan. Kjo martese ishte nje poete tjeter, e mbiquajtur Zong 宗, me te cilin kishte dy femije dhe poezi te shumta per gruan ne fjal, duke perfshire shume shprehje dashurie per te dhe femijet e tyre. Gruaja e tij, Zong, ishte nje mbese e Zong Chuke 宗 楚客, vdiq 710, nje zyrtar i rendesishem i qeverise gjate dinastise Tang dhe periudhes nderlidhese te Wu Zetian.

                                     

2.4. Jeta Vitet e hershme

Ne vitin 705, kur Li Bai ishte kater vjeç, babai i tij e dergoi fshehtas familjen e tij ne Sichuan, prane Chengdu, ku ai kaloi femijerine e tij. Aktualisht ekziston nje monument qe perkujton kete ne Zhongba Town, Jiangyou, provincen Sichuan. Li ri kaloi shumicen e viteve te tij ne rritje ne Blu Lotus, nje qytet ne Chang-ming County, Sichuan, Kine. Kjo tani korrespondon nominalisht me Qinglian Town 青蓮 鎮 te qytetit Jiangyou te nivelit te qarkut, ne Provincen e Sichuan.

Li ri lexoi gjeresisht, duke perfshire klasiket Confucian si Klasifikimi i Poezise Shijing dhe Klasiku i Historise Shujing, si dhe materiale te ndryshme astrologjike dhe metafizike te cilat konfucianet prireshin te shpetonin edhe pse ai u perpoq te merrte provimin e shkrim-leximit. Leximi i "Njeqind Autoreve" ishte pjese e tradites letrare familjare, dhe ai ishte gjithashtu ne gjendje te shkruante poezi para se te ishte dhjetevjeç. Li ri gjithashtu u angazhua ne aktivitete te tjera, te tilla si zbutja e shpendeve te eger dhe skerme. Aktivitetet e tij te tjera perfshinin kalerimin, gjuetin, udhetime dhe ndihme te varferve ose te shtypur me ane te parave dhe armeve. Perfundimisht, Li ri duket se eshte bere shume i afte ne shpatulla; pasi ky citim autobiografik nga vete Li deshmon dhe gjithashtu ndihmon per te ilustruar jeten e eger qe ai udhehoqi ne Sichuan te rinise se tij:

Kur isha pesembedhjete vjeç, une isha i dhene pas lojes me shpata, dhe me kete art sfidova shume njerez te mrekullueshem.

Para se te ishte njezet, Li kishte luftuar dhe vrare disa burra, me sa duket per arsye te kaloresise, ne perputhje me traditen e kaloresve juxia.

Ne vitin 720, ai u intervistua nga Guvernatori Su Ting, i cili e konsideronte ate nje gjeni. Edhe pse ai shprehte deshiren per tu bere zyrtar, ai kurre nuk mori provimin e sherbimit civil. Arsyeja pse Li kurre nuk mori ate qe do te duket te kete qene hapi logjik ndaj deshires se tij te deklaruar ishte me sa duket per arsye personale.



                                     

2.5. Jeta Duke lene Sichuan

Ne mesin te njezetave, rreth 725, Li Bai u largua nga Sichuan, duke lundruar lumin Yangzi permes Liqenit Dongting ne Nanjing, duke filluar ditet e tij te enden. Ai pastaj u kthye ne lume, ne Yunmeng, ne ate qe tani eshte Hubei, ku martesa e tij me mbesen e nje kryeministri ne pension, Xu Yushi, duket se ka formuar, por nje nderhyrje te shkurter. Gjate vitit te pare te udhetimit te tij, ai u takua me te famshem dhe dha shume nga pasuria e tij miqve te varfer.

                                     

2.6. Jeta Duke vazhduar rrugen

Ne vitin 730, Li Bai qendroi ne Zhongnan Mountain afer kryeqytetit Changan Xian, dhe u perpoq, por nuk arriti te siguronte nje pozite. Ai lundroi poshte lumit Verdha, u ndalua nga Luoyang, dhe vizitoi Taiyuan para se te shkonte ne shtepi. Ne vitin 735, Li Bai ishte ne Shanxi, ku ai nderhyri ne nje gjykate ushtarake kunder Guo Ziyi, i cili me vone, pasi u be nje nga gjeneralet kryesore te Tang, u kthye ne favor gjate shperthimeve An Shi. Nga ndoshta 740, ai kishte kaluar ne Shandong. Ishte ne Shandong, ne kete kohe, qe ai u be nje nga grupi i njohur si "Gjashte dembelet e Bamboo Brook", nje grup joformal kushtuar letersise dhe veres. Ai kaloi rreth zones se Zhejiang dhe Jiangsu, duke u bere miq me nje prift te njohur Daoist, Wu Yun. Ne vitin 742, Wu Yun u thirr nga Perandori per te marre pjese ne gjykaten perandorake, ku lavderimi i tij Li Bai ishte i madh.

                                     

2.7. Jeta Ne Chang’an

Wu Yun lavderimi Li Bai udhehoqi perandorin Xuanzong i lindur Li Longji dhe gjithashtu i njohur si perandori Minghuang per te thirrur Li ne gjykate ne Changan. Personaliteti i Liit e fascinonte njesoj si aristokratet dhe njerezit e thjeshte, duke perfshire nje tjeter taoist dhe poet, Zhizhang, i cili i dha atij pseudonimin "Pavdekesia e pushtuar nga qielli". Ne te vertete, pas nje audience fillestare, ku Li Bai u mor ne pyetje per pikepamjet e tij politike, perandori ishte aq i impresionuar qe ai mbajti nje banket te madh ne nder te tij. Ne kete banket, perandori u tha te tregonte favorin e tij, madje deri ne masen qe personalisht shijonte supen e tij per te.

Perandori Xuanzong e punesoi ate si perkthyes, pasi Li Bai e dinte te pakten nje gjuhe jo kineze. Ming Huang perfundimisht i dha atij nje post ne Akademine Hanlin, e cila sherbeu per te dhene ekspertize dhe poezi dijetare.

Kur perandori urdheronte Li Bai te shkonte ne pallat, ai ishte shpesh i dehur, por mjaft i afte per te kryer punen.

Li Bai shkroi disa poezi rreth Yang Guifeit te bukur dhe te dashur per perandorin, bashkeshortes se preferuar mbreterore. Nje histori, ndoshta apokrif, qarkullon rreth Li Bai gjate kesaj periudhe. Nje here, ndersa ishte i dehur, Li Bai kishte marre çizmet e tij me balte dhe Gao Lishi, eunuku me politikisht i fuqishem ne pallat u kerkua te ndihmonte ne largimin e ketyre, perpara perandorit. Gao u be shkelje per tu kerkuar per te kryer kete sherbim te holle, dhe me vone arriti te binde Yang Guifei per te marre vepra penale me poezite e Liit lidhur me te. Ne bindjen e Yang Guifei dhe Gao Lishi, Xuanzong me ngurrim, por me edukate dhe me dhurata te medha prej ari dhe argjendi, dergoi Li Bai larg nga gjykata mbreterore. Pas largimit nga gjykata, Li Bai formalisht u be nje Taoist, duke bere nje shtepi ne Shandong, por duke u endur shume larg per dhjete vitet e ardhshme, duke shkruar poezi.

                                     

2.8. Jeta Takimi me Du Fu

Ai u takua me Du Fu ne vjeshten e vitit 744, kur ndane nje dhome te vetme dhe aktivitete te ndryshme se bashku, si udhetimi, gjuetia, vera dhe poezia, keshtu krijuan nje miqesi te ngushte dhe te qendrueshme. Ata u takuan perseri vitin e ardhshem. Keto ishin rastet e vetme ne te cilat ata u takuan, personalisht, edhe pse vazhduan te mbanin nje marredhenie nepermjet poezise. Kjo eshte pasqyruar ne dhjetera apo me shume poezi nga Du Fu per ose rreth Li Bait, qe mbijetojne, dhe nje nga Li Bai drejtuar drejt Du Fu qe mbetet.

                                     

2.9. Jeta Lufta dhe mergimi

Ne fund te vitit 755, çrregullimet e nxitura nga gjenerali rebel Lushan shperthyen ne te gjithe vendin. Perandori perfundimisht iku ne Sichuan dhe u abdikua. Gjate konfuzionit, Princi i Kurores u shpall ne menyre te pershtatshme veten perandor dhe kryetar i qeverise. Nje trazira shi vazhdoi. Li Bai u be nje keshilltar i stafit te princit Yong, nje nga djemte e Ming Huang Xuanzongit te Perandorit, i cili ishte larg nga maja e listes primogeniture, ende te emeruar per te ndare pushtetin perandorak si gjeneral pas Xuanzong kishte abdikuar, ne vitin 756.

Megjithate, edhe para se armiqte e jashtem te perandorise te mundeshin, dy vellezerit rane per te luftuar njeri-tjetrin me ushtrite e tyre. Pas disfates se forcave te Princit nga vellai i tij, perandori ri ne vitin 757, Li Bai u arratis, por u kap me vone, u burgos ne Jiujiang dhe u denua me vdekje. Gjenerali i famshem dhe i fuqishem i ushtrise Guo Ziyi dhe te tjere nderhyne; Gou Ziyi ishte personi qe Li Bai kishte shpetuar nga gjykata marciale disa dekada me pare. Gruaja e tij, zonja Zong dhe te tjere si Song Ruosi shkroi peticione per meshire. Pas ofertave te gjeneralit Guo Ziyi per te shkembyer poziten e tij zyrtare per jeten e Li Bai, denimi me vdekje Li Bai u nderrua ne mergim: ai u dergua ne Yelang. Yelang ne ate qe tani eshte Guizhou ishte ne pjesen ekstreme jugperendimore te perandorise dhe ishte konsideruar jashte sferes kryesore te qyteterimit dhe kultures kineze. Li Bai u drejtua drejt Yelang me pak shenja te ngutshme, duke ndaluar per vizita te zgjatura sociale nganjehere per disa muaj, dhe duke shkruar poezi pergjate rruges duke lene pershkrime te detajuara te udhetimit te tij per brezat e ardhshem. Njoftimi per nje falje perandorake qe kujton Li Bai e arriti para se ai te afrohej edhe ne Yelang. Ai kishte marre vetem sa i perket Wushanit, kur lajmi per faljen e tij e kapi me 759.



                                     

2.10. Jeta Kthimi dhe udhetime te tjera

Kur Li mori lajmin per pushimin e tij perandorak, ai u kthye ne lumin Jiangxi, duke kaluar rrugen permes Baidicheng, ne Prefekturen e Kuizhou, ende duke u angazhuar ne kenaqesite e ushqimit, veres, shoqerise se mire dhe shkrimit te poezise; poema e tij "Duke u nisur nga Baidi ne mengjes" shenon kete faze te udhetimeve te tij, si dhe duke tallur poetikisht armiqte dhe kundershtaret e tij, duke nenkuptuar perfshirjen e tij ne imazhet e majmuneve. Megjithese Li nuk e nderpreu stilin e jetes se tij, ai ne pergjithesi i kufizonte udhetimet e tij ne Nanjing dhe dy qytetet Anhui te Xuancheng dhe Li Yang ne Zhao County. Poezite e tij te kesaj kohe perfshijne poemat natyrore dhe poezite e protestes socio-politike. Perfundimisht, ne vitin 762 Li Yangbing, Li Yangbing u be gjykates i Dangtu dhe Li Bai shkoi per te qendruar aty me te. Ne nderkohe, Suzong dhe Xuanzong te dy vdiqen brenda nje periudhe te shkurter kohore, dhe Kina kishte nje perandor te ri. Gjithashtu, Kina ishte perfshire ne perpjekje te riperterishme per te shtypur çrregullimet e metejshme ushtarake qe rrjedhin nga rebelimet e Anshit dhe Li vullnetarisht per te sherbyer ne stafin e pergjithshem te komandantit kinez Li Guangbi. Megjithate, ne moshen 61-vjeçare, Li u semur rende dhe shendeti i tij nuk do te lejonte qe ai te permbushte kete plan.

                                     

2.11. Jeta Vdekja

Perandori ri Daizong e quajti Li Bai, sekretarin e zyres se komandantit te majte ne vitin 762. Megjithate, deri ne kohen kur dekreti perandorak arriti ne Dangtu, Anhui, Li Bai ishte tashme i vdekur.

Ka nje tradite te gjate dhe nganjehere te çuditshme lidhur me vdekjen e tij, nga burime te pasigurta kineze, se Li Bai u mbyt pasi u rrezua nga anija e tij kur u perpoq te perqafonte reflektimin e henes ne lumin Yangtze, diçka qe me vone besohet nga Herbert Giles. Megjithate, shkaku aktual duket se ka qene mjaft i natyrshem, edhe pse ndoshta ka te beje me jetesen e tij te veshtire. Megjithate, legjenda ka nje vend ne kulturen kineze.

Nje memorial Li Bai shihet vetem ne perendim te Maanshan.

                                     

2.12. Jeta Kaligrafi

Li Bai ishte gjithashtu nje kaligrafi i afte, megjithese ka vetem nje pjese te mbijetuar te vepres se tij ne doreshkrimin e tij qe ekziston sot. Pjesa eshte titulluar Shangyangtai, nje 38.1 me 28.5 centimetra 15.0 ne x 11.2 in gjate fletushkes me shtimin e mevonshem te nje titulli te shkruar nga Perandori Huizong i Kenges dhe nje post-shkrim i shtuar nga vete Qianlong Perandori; kaligrafi eshte vendosur ne Muzeun e Pallatit ne Pekin, Kine.

                                     

2.13. Jeta Tekstet e mbijetuara dhe redaktimi

Madje edhe Li Bai dhe Du Fu, dy poetet me te famshem dhe me teresisht te perpunuar te Tang, u preken nga shkaterrimi i bibliotekave perandorake Tang dhe humbja e shume koleksioneve private ne periudhat e trazirave. Edhe pse shume nga poezite e Li Bai kane mbijetuar, edhe me shume kane humbur dhe ka veshtiresi ne lidhje me tekstet e ndryshme. Nje nga perpjekjet me te hershme ne redaktimin e punes se Li Bai ishte nga Li Yangbing, i aferm i tij, gjykatesi i Dangtu, me te cilin qendroi ne vitet e tij te fundit dhe te cilit ia besoi doreshkrimet e tij. Megjithate, tekstet me te besueshme nuk jane domosdoshmerisht ne botimet me te hershme. Studiuesit e dinastive te kengeve prodhuan edicione te ndryshme te poezise se tij, por deri ne dinastine Qing, koleksionet e tilla si Quan Tangshi Complete Poems Tang bene studimet me gjitheperfshirese te teksteve qe mbijetuan me pare.

                                     

3. Temat

Kritiket jane perqendruar ne ndjenjen e forte te Li Bai per vazhdimesine e tradites poetike, lavderimin e tij per pijet alkoolike, perdorimin e tij te personave, ekstremet fantastike te disa prej imazheve te tij, zoterimin e tij te poetikes formale rregullat - dhe aftesine e tij per te kombinuar te gjitha keto me nje virtuozitet ne dukje te lehte per te prodhuar poezi te paimagjinueshme. Tema te tjera ne poezine e Liit, te verejtura veçanerisht ne shekullin e 20-te, jane simpati per njerezit e zakonshem dhe antipati ndaj lufterave te panevojshme edhe kur kryhet nga vete perandori.

                                     

3.1. Temat Tradita poetike

Li Bai kishte nje ndjenje te forte per veten si pjese e nje tradite poetike. "Genius" Li Bai, thote nje llogari e fundit, "qendron ne te njejten kohe ne komanden e tij te plote te tradites letrare para tij dhe zgjuarsi e tij ne lakimin pa e prishur ate per te zbuluar nje idiom unike personale." Burton Watson, duke e krahasuar ate me Du Fu, thote poezia e Li-it, "eshte ne thelb i prapambetur, qe perfaqeson me shume nje ringjallje dhe permbushje te premtimeve dhe lavdise se kaluar sesa nje shperthim ne te ardhmen". Watson shton, si deshmi, ajo te gjitha poezive qe i atribuohet Li Bait, rreth nje e gjashta jane ne formen e yuefu, ose, me fjale te tjera, ripunuan tekstet nga baladat popullore tradicionale. Si deshmi te tjera, Watson citon ekzistencen e nje koleksioni te poemave me pesedhjete e nente nga Li Bai me titull Gu Feng, ose Ne Menyre te Vjeter, e cila eshte, pjeserisht, haraç per poezine e dinastive Han dhe Wei. Admirimi i tij per disa poete te veçante shfaqet edhe nepermjet aluzioneve specifike, per shembull ne Qu Yuan ose Tao Yuanming, dhe here pas here me emer, per shembull Du Fu.

Nje vleresim me i pergjithshem per historine, eshte treguar nga ana e Li Bai ne poezite e tij te zhanrit huaigu ose meditime ne te kaluaren, ku pas "nje prej temave shumevjeçare te poezise kineze", "poeti mendon rrenojat e lavdise se kaluar ".

                                     

3.2. Temat Rapt me vere dhe hena

John CH Wu vuri ne dukje se "ndersa disa mund te kene pire me shume vere se Li, ajo ka nje dinjitet hiri dhe te pamundur qe ne njefare menyre e ben ate me bindese se sa trajtimi i meparshem i se njejtes ".

Poezite e yuefu-ve te Li Bai jane quajtur me te medhenjte nga dijetaret dhe shkrimtarja Hu Yinglin, dinastia Ming.

Li Bai veçanerisht shkelqeu ne formen Gushi, ose poezite e "stilit te vjeter", nje lloj poezie qe lejon nje liri te madhe ne aspektin e formes dhe permbajtjes se vepres. Nje shembull eshte poema e tij "蜀道 難", e perkthyer nga Witter Bynner si "Rruget e veshtira ne Shu". Shu eshte nje term poetik per Sichuanin, destinacionin e strehimit qe perandori Xuanzong e konsideronte te ikte per ti shpetuar forcave afruese te gjeneralit rebel Lushan. Watson komenton se, kjo poezi, "perdor linjat qe shkojne ne gjatesi prej kater deri ne njembedhjete karaktere, forma e linjave qe sugjerojne nga parregullsite e tyre majat e zhurmshme dhe rruget malore te Sichuanit te pershkruara ne poeme".

Li Bai u vuri gjithashtu ne dukje si nje mjeshter i Jueju, ose shkurtuar vargun. Ming-dinastia poeti Li Pan Long mendoi Li Bai ishte mjeshtri me i madh jueju i dinastise Tang.

Li Bai u shenua per zoterimin e tij te Lüshit poezise, ose "vargun e rregulluar", forma formale me e kerkuar e vargut te kohes. Watson veren, megjithate, se poema e tij "Duke pare nje shok jashte" ishte "e pazakonte ne ate qe shkel rregullin qe dy ndaresit e mesem. duhet te vezhgojne paralelizmin verbal", duke shtuar se kritiket kineze kane justifikuar kete lloj shkelje ne rastin e nje gjeni si Li.

                                     

4.1. Ndikimi Ne lindje

Poezia e Li Bai ishte jashtezakonisht me ndikim ne kohen e tij, si dhe per gjeneratat e mevonshme ne Kine. Qe nga fillimi, ai u shoqerua me Du Fu. Studiuesi i koheve te fundit, Paula Varsano, veren se "ne imagjinaten letrare ata ishin, dhe mbeten, dy poetet me te medhenj te Tang-it apo edhe te Kines". Megjithate, ajo veren kembenguljen e "asaj qe me te drejte mund ta quajme" debati i Li-Du ", kushtet te cilit u bene kaq thelle te rrenjosura ne diskutimin kritik qe i rrethonte keta dy poete, se pothuajse çdo karakterizim i atij qe dyshohej te kritikonte tjetrin" Ndikimi Li eshte demonstruar gjithashtu ne zonen e menjehershme gjeografike te ndikimit kulturor kinez, duke u njohur si Ri Haku ne Japoni. Ky ndikim vazhdon edhe sot. Shembujt shkojne nga poezia, piktura dhe letersia.

Gjate jetes se tij, gjate udhetimeve te tij te shumta dhe ndersa ai po ndiqte gjykaten ne Changan, u takua dhe u nda nga poete te ndryshem bashkekohore. Keto takime dhe ndarje ishin nje rast tipik per versifikimin ne traditen e kinezeve te shkruar te asaj kohe, nje shembull kryesor qe ishte marredhenia e tij me Du Fu.

Pas jetes se tij, ndikimi i tij vazhdoi te rritet. Rreth kater shekuj me vone, gjate "dinastise se Kenges", per shembull, vetem ne rastin e poezise se tij qe nganjehere perkthehet "Pirja e vetme nen henen", poeti Yang Wanli shkroi nje poeme te tere qe aludonte ne te dhe dy Li Bai tjeter poezi, ne te njejten gushi, ose ne forme te vjeter te poezise.

Ne shekullin e 20-te, Li Bai madje ndikoi ne poezine e Mao Ce Dunit.

Ne Kine, poema e tij "Mendime te nates se qete", duke reflektuar nje nostalgji te nje udhetari larg shtepise, ka qene gjeresisht "i mesuar permendesh nga femijet e shkolles dhe cituar nga te rriturit".

                                     

4.2. Ndikimi Ne Perendim

Ekziston nje tjeter vendosje muzikore e vargut te Li Bai nga kompozitori amerikan Harry Partch, teksti i te cilit shtatembedhjete nga Li Po per ze intonues dhe Adapted Viola nje instrument i shpikjes se Partçit jane te bazuara ne tekstet ne veprat e Li Po, Poeti kinez i perkthyer nga Shigeyoshi Obata. Ne Brazil, kompozitori Beto Furquim perfshiu nje mjedis muzikor te poemes "Jing Ye Si" ne albumin e tij "Muito Prazer".

                                     

4.3. Ndikimi Ezra Pound

Li Bai eshte me ndikim ne Perendim pjeserisht per shkak te versioneve te Ezra Pound te disa prej poemave te tij ne koleksionin Cathay, Pound transliteruar emrin e tij sipas menyres japoneze si "Rihaku". Nderveprimet e Li Bai me natyren, miqesine, dashurine e tij per veren dhe vezhgimet e tij akute te jetes informojne poezite e tij me te njohura. Disa, si Changgan Xing perkthyer nga Ezra Pound si "Gruaja e Tregtarit te Lumit: Nje Leter", regjistrojne veshtiresite ose emocionet e njerezve te thjeshte. Nje shembull i perkthimeve liberale, por poetike, me ndikim, perkthime ose pershtatje te versioneve japoneze te poezive te tij, kryesisht te bazuara ne punen e Ernest Fenollosa dhe profesoreve Mori dhe Ariga.

                                     

4.4. Ndikimi Gustav Mahler

Idete ne themel te poezise se Li Bai kishin nje ndikim te thelle ne formesimin e imazhit amerikan dhe poezise moderniste gjate shekullit te 20-te. Gjithashtu, Gustav Mahler integroi kater nga veprat e Li Bai ne ciklin e tij te kenges simfonike Das Lied von der Erde. Keto ishin nxjerre nga perkthimet falas gjermane nga Hans Bethge, botuar ne nje antologji te quajtur Die chinesische Flöte, Bethge bazoi versionet e tij ne koleksionin Chinesische Lyrik nga Hans Heilmann 1905. Heilmann ka punuar nga perkthimi i pare i shekullit te XIX ne frengjisht: tre nga Marquis dHervey-Saint-Denys dhe nje vetem lidhur larg me kinezet nga Judith Gautier. Mahler ndryshoi lirisht tekstin e Bethge.

                                     

5. Perkthimet

Poezia e Li Bai u prezantua ne Evrope nga Jean Joseph Marie Amiot, nje misionar jezuit ne Pekin, ne Portretet e tij te Çajrave te Kinezhit, botuar ne serine Memoe qe kane te bejne me historine, shkencat, artet, shkollat, shkathtesite dhe c. des Chinois, par les missionnaires de Pekin. 1776-1797. Perkthimet e metejshme ne frengjisht u botuan nga Marquis dHervey de Saint-Denys ne 1862 Poesie de lÉpoque des Thang.

Joseph Edkins lexoi nje leter, "On Li Tai-po", ne Shoqerine e Pekinit Oriental ne 1888, e cila me pas u botua ne revisten e asaj shoqerie. Sinologu i hershem Herbert Allen Giles perfshinte perkthime te Li Bai ne botimin e tij te vitit 1898 ne poezi kineze ne verset angleze, dhe perseri ne historine e tij te letersise kineze 1901.

                                     

6.1. Referimet Perkthime ne anglisht

  • Dielli, Yu
  • Watson, Barton 1971. Kineze Lyricism: Shih Poezise se Dyte te Shekullin e Dymbedhjete. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-03464-40-231-03464-4
  • Obata, Shigeyoshi. 1922 Veprat e Li Po, Kinezet e Poetit. Nju Jork: Dutton. Ribotim: New York: Paragon, 1965. Pa Pagese E-Book.
  • Nu, John C. H. 1972. Kater Stinet e Tang Poezi. Rutland, Vermont: Charles E. Tuttle. ISBN 978-0-8048-0197-3978-0-8048-0197-3
  • Stimson, Hugh M. 1976. Pesedhjete e pese Tang Poezi. Tani Lindore Publikime: Yale University. ISBN 0-88710-026-00-88710-026-0
  • Cooper, Arthur 1973. Li Po dhe Tu Fu: Poezi te Zgjedhura dhe Perkthyera me nje Hyrje dhe Shenime Penguin Klasike, 1973. ISBN 978-0-14-044272-4978-0-14-044272-4.
  • Waley, Arthur 1950. Poezia dhe Karrieren e Li Op Nju Jork: MacMillan, 1950. MEKATOJNE B0006ASTS4.
  • Pound, Ezra 1915. Cathay Elkin Mathews, Londer. MEKATOJNE B00085NWJI
  • Hinton, David 1998. E Perzgjedhur Poezite e Li Op Kudher Press Poezi, 1998. ISBN 978-0-85646-291-7978-0-85646-291-7.
  • Mao, Xian 2013. Childrens Version of 60 Classical Chinese Poems ne anglisht. eBook: Kindle Direct Publishing. ISBN 978-14685-5904-0.
  • Hinton, David 2008. Klasike Kineze Poezi: Nje Antologji. New York: Farrar, Straus, dhe Giroux. ISBN 0-374-10536-70-374-10536-7 / ISBN 978-0-374-10536-5978-0-374-10536-5.
  • Seth, Vikram perkthyes 1992. Tre Kineze Poetet: Perkthimet e Poezive nga Wang Wei, Li Bai dhe Du Fu. Londer: Faber & Faber. ISBN 0-571-16653-90-571-16653-9.
  • Holyoak, Keith perkthyes 2007. Perballe Moon: Poezite e Li Bai dhe Du Fu. Durham, NH: Perle Lumit Shtyp. ISBN 978-1-882291-04-5978-1-882291-04-5.
  • Weinberger, Eliot. Drejtimet e Reja Antologji e Klasike Kineze Poezi. Nju Jork: Drejtime Te Reja, 2004. ISBN 0-8112-1605-50-8112-1605-5. Hyrje, me perkthimet nga William Carlos Williams, Ezra Pound, Kenneth Rexroth, Gary Snyder, dhe Davidi Hinton.
                                     

7. Per lexim te metejshem

  • Hsieh, Chinghsuan Zambak. "POEZIA KINEZE E LI PO te PERCAKTUARA NGA KATER te SHEKULLIT te NJEZETE BRITANIKE e KOMPOZITOREVE: BANTOCK, MAGJISTAR, e LUMTUR DHE LAMBERT Arkivi PhD teze. Ohio State University, 2004.
                                     

8. Lidhje te jashtme

Perkthime Online disa me origjinale Kineze, shqiptimin dhe perkthim i fjaleperfjalshem:

  • Veprat e Li Po, Kineze poet, perkthyer nga Shigeyoshi Obata, Obata eshte 1922 perkthimit.
  • Te plote tekstin e Cathay, Ezra Pound/Ernest Fenollosa perkthimet e poezive kryesisht nga Li Op J., Rihaku
  • 20 Li Bai poezi, ne Kineze duke perdorur te thjeshtezuar dhe tradicionale karaktere dhe pinyin, me sakte dhe letrare perkthime ne gjuhen angleze nga Mark Leka.
  • John Thompson ne Li Bai dhe qin instrument muzikor
  • Li Bai: Poezi te Gjere mbledhjen e Li Bai poezi ne anglisht
  • Profili Shumellojshmeri te perkthimet e Li Bai poezise nga nje game e perkthyesve, se bashku me fotografite e gjeografike te vendeve te rendesishme per jeten e tij.
  • Li Po e poezive ne PoemHunter.com site
  • 34 Li Bai poezi, ne Kinezisht me perkthim ne anglisht nga Witter Bynner, nga Treqind Tang Poezi antologji.
  • Ne Projekti Gutenberg nga Me shume Perkthime Nga Kineze nga Arthur Waley, 1919 perfshin gjashte titujt e poezive me Li Um.
  • Poezi me Li Bai ne Poezite e Gjetur ne Perkthim
                                     
  • Mbaye 2012 2013 Aminata Touré 2013 - 2014 Siera Leone President - Ernest Bai Koroma 2007 sot Somalia President - Hassan Sheikh Mohamud 2012 sot Kryeministër
  • Kryeministër - Mohamed Dionne 2014 sot Siera Leone President - Ernest Bai Koroma 2007 sot Somalia President - Hassan Sheikh Mohamud 2012 sot Kryeministër
  • Mbaye 2013 2014 Mohamed Dionne 2014 sot Siera Leone President - Ernest Bai Koroma 2007 sot Somalia President - Hassan Sheikh Mohamud 2012 sot Kryeministër
  • mëparshëm. Epoka Tang qe periudha e artë e poezisë kineze, duke veçuar Li Bai - n dhe Du Fu - në, ndërkohë që në prozë u tentua një stil më i thjeshtëzuar
  • Shaolin Temple 1987 Mirage 1989 Fight and Love with a Terracotta Warrior Bai Yunfei 1991 Red Fists 1992 Deadend Of Besiegers 1993 Iron Monkey Yang Tianchun

Users also searched:

...
...
...